İngiltere'nin Hartlepool kentindeki Greatham Marsh bölgesinde 4,5 milyon sterlinlik restorasyon projesi tamamlandı. Çalışmalar kapsamında 200 yılı aşkın süredir denizden ayrılmış olan bölgeye gelgit yeniden ulaştı. Proje, 21,3 hektarlık kıyı habitatının yeniden oluşturulmasını ve bölgenin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılmasını sağlayacak.
İngiltere Çevre Ajansı tarafından yürütülen Greatham Marsh Restorasyon Projesi, Tees Halici'ndeki doğal yaşamın yeniden canlandırılması açısından önemli bir aşamaya ulaştı.
The Greatham Foundation ve Northumbrian Water ile iş birliği içinde gerçekleştirilen proje kapsamında Greatham Beck'in eski doğal yatağı yeniden oluşturuldu ve artık ihtiyaç duyulmayan gelgit bariyeri kaldırıldı.
Böylece yaklaşık 200 yıl önce denizden kazanılan Greatham Marsh'a gelgit yeniden ulaşmaya başladı.
Greatham Beck doğal yatağına döndü
Proje kapsamında yaklaşık 50 yıl önce doldurulan Greatham Beck'in eski güzergahı yeniden açıldı.
Bölgede bulunan eski taşkın setlerinin bazı bölümleri ile işlevini yitiren gelgit savak yapısı kaldırıldı. Bu sayede deniz suyunun bölgeye doğal biçimde ulaşmasının önü açılırken, kıyı tuzcul bataklıklarının da doğal süreçlerle yeniden oluşması hedefleniyor.
Restorasyon sonucunda 21,3 hektarlık kıyı tuzcul bataklığı, çamur düzlükleri ve yüksek gelgitte kuşların dinlenebileceği alanların oluşturulması planlanıyor.
Yeni habitatların, özellikle kıvrık gagalılar ve kılıçgagalar gibi uluslararası öneme sahip kuş türleri için önemli bir yaşam ve beslenme alanı oluşturması bekleniyor.
Yaban hayatı ve su kalitesi desteklenecek
Projenin yalnızca doğal yaşamın korunmasına değil, su kalitesinin iyileştirilmesine de katkı sağlaması bekleniyor.
Tuzcul bataklıkların, alg oluşumunu artırarak haliçteki çamur düzlüklerine zarar verebilecek besin maddelerini tutması hedefleniyor. Böylece kuşların çamur tabakasındaki solucanlarla beslenebildiği doğal ekosistemin korunmasına katkı sağlanacak.
Tuzcul bataklıkların aynı zamanda karbon tutma kapasitesine sahip olması nedeniyle projenin iklim değişikliğiyle mücadeleye de katkı sunacağı belirtiliyor.
Göçmen balıkların dönüşü bekleniyor
Greatham Beck'in doğal yapısına kavuşturulmasıyla göçmen balıkların da bölgeye yeniden ulaşmasının önü açıldı.
İngiltere Çevre Ajansı Proje Müdürü Matthew Rountree, projenin Tees Halici'nde geniş bir kıyı tuzcul bataklık alanının doğal süreçlerle yeniden oluşmasını sağlayacağını belirtti.
Rountree, bölgenin her yıl yüzlerce ton karbon tutabileceğini ifade ederek, gelgitin uzun yıllardır erişemediği alanlara geri dönmesinin haliçteki doğal dengenin yeniden kurulmasına yardımcı olacağını söyledi.
Projenin sonraki aşamasında yaklaşık 1,7 kilometrelik, yerel türlerden oluşan zengin bir çit hattının dikilmesi, ağaçlandırma yapılması ve yaklaşık 9 hektarlık nötr çayır alanının oluşturulması planlanıyor.
Tees Halici'nde 50 hektardan fazla alan restore edilecek
Greatham Marsh projesi, daha geniş kapsamlı 30 milyon sterlinlik Tees Tidelands Programının bir parçasını oluşturuyor.
Program, Tees Nehri Halici'ndeki gelgit alanlarının ve nehir habitatlarının yeniden oluşturulmasını, taşkın risklerinin azaltılmasını ve yerel toplulukların haliçle bağlantısının güçlendirilmesini amaçlıyor.
Programın tamamlanmasıyla birlikte 50 hektardan fazla çamur düzlükleri, tuzcul bataklıklar ve diğer önemli haliç habitatlarının restore edilmesi hedefleniyor.
Bölgede sanayi faaliyetleri istihdam ve ekonomik açıdan büyük önem taşırken, insan faaliyetleri geçmişte halicin doğal gelgit habitatlarının yaklaşık yüzde 90'ının kaybedilmesine neden olmuştu.
Yeni program kapsamında Greatham'ın yanı sıra Port Clarence, Portrack ve Tees Nehri kıyılarında da çeşitli restorasyon çalışmaları yürütülüyor. Lustrum Beck, Ormesby Beck ve Billingham Beck gibi akarsular da program kapsamında ele alınıyor.
Northumbrian Water'dan 2 milyon sterlinin üzerinde katkı
Projeye önemli finansal destek sağlayan Northumbrian Water, Greatham Marsh çalışmalarına 2,086 milyon sterlin katkıda bulundu.
Şirketin desteği, projenin besin maddelerinin azaltılması ve bunun su ekosistemi üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla kullanılıyor.
Northumbrian Water Atık Su Direktörü Richard Warneford, projenin çevre açısından çok yönlü faydalar sağlayacağını ve Tees Halici için önemli bir kazanım olduğunu belirtti.
Projede doğal ve kültürel hassasiyetler gözetildi
Restorasyon çalışmaları sırasında aşırı hava koşulları, arkeolojik buluntular ve yuvalama dönemindeki kuşlar gibi çeşitli saha sorunlarıyla da karşılaşıldı.
Proje; The Greatham Foundation'ın arazi sahipliği, BAM Nuttall'ın yükleniciliği, JBA Consulting'in tasarım çalışmaları ve Turner & Townsend'in proje yönetimi desteğiyle gerçekleştirildi.
Bölge aynı zamanda Teesmouth ve Cleveland Coast Özel Koruma Alanı (SPA) ile Ramsar alanının sınırında bulunuyor ve Özel Bilimsel İlgi Alanı (SSSI) statüsüne sahip.
Greatham Marsh'ta gelgitin 200 yılı aşkın süre sonra yeniden başlaması, Tees Halici'ndeki doğal habitatların geri kazanılması açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Proje, taşkın riskinin azaltılması, biyolojik çeşitliliğin artırılması, su kalitesinin iyileştirilmesi ve karbon tutulması hedeflerini aynı bölgede bir araya getiriyor.
Etiketler: İngiltere, Hartlepool, Greatham Marsh, Tees Halici, çevre, restorasyon, iklim değişikliği, gelgit, tuzcul bataklık, doğal yaşam, biyolojik çeşitlilik, karbon, Tees Tidelands, Environment Agency, çevre projeleri
