Antarktika buz tabakasının altındaki gizli manzaralar haritalandı
Londra, 17 Ocak (WAM) – Uluslararası bir araştırma ekibi, Antarktika’nın devasa buz tabakasının altında gizlenen arazi yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koyan yeni bir harita hazırladı. Çalışma, kıtanın buz altındaki daha önce bilinmeyen jeolojik sırlarını gün yüzüne çıkardı.
Yaklaşık 14 milyon kilometrekarelik alanı kaplayan Antarktika buz tabakası, Dünya üzerindeki en büyük tek buz kütlesi olma özelliğini taşıyor. Ancak kalın buz örtüsü nedeniyle, buzun altındaki arazi hakkında bugüne kadar Mars veya Venüs yüzeyi kadar bile ayrıntılı bilgiye sahip olunamadığı belirtiliyor.
Araştırmada bilim insanları, buzun yüzeyinde tepeler ve vadiler boyunca akarken oluşturduğu şekilleri analiz eden “Buz Akışı Bozulma Analizi” (IFPA) adlı modern yöntemi kullandı. Bu teknik, en güncel uydu görüntüleriyle birleştirilerek daha önce incelenmemiş bölgeler de dâhil olmak üzere buz altı topografyasının en doğru haritasının oluşturulmasını sağladı.
Hazırlanan yeni harita, milyonlarca yıl içinde şekillenmiş binlerce buzul tepesi, derin vadiler, sıradağlar ve kanyonları ortaya koydu. Arazi yapısının, düz ovalardan yüksek dağ sıralarına kadar büyük bir çeşitlilik gösterdiği tespit edildi.
Edinburgh Üniversitesi’nden Prof. Robert Bingham, Antarktika buz örtüsünün altında çok farklı jeomorfolojik yapılar bulunduğunu belirterek, IFPA tekniğinin bu arazilerin kıta genelindeki dağılımını ilk kez doğru şekilde izlemeye olanak tanıdığını ifade etti.
Önceki çalışmalar, buzun altındaki engebeli alanların buz tabakasının denize doğru akışını yavaşlatarak geri çekilmeyi frenlediğini ortaya koymuştu. Bu nedenle yeni haritanın, buz tabakasının gelecekteki davranışlarını anlamada ve deniz seviyesi yükselişine ilişkin daha isabetli tahminler yapılmasında önemli bir rol oynayacağı vurgulanıyor.
Dartmouth Koleji’nden Matthew Morlighem de Antarktika topografyasının doğru biçimde anlaşılmasının, buz örtüsü modelleri açısından kritik olduğunu belirterek, yeni haritanın deniz seviyesindeki olası yükselişin yeri ve boyutuna dair daha net öngörüler sunacağını kaydetti.
