Macaristan'ın başkenti Budapeşte, binalardan kaynaklanan yüksek karbon emisyonlarını azaltmak ve konutları enerji verimli hale getirmek için Avrupa Birliği'nin iklim nötr şehirler hedefi kapsamında kapsamlı bir dönüşüm programı yürütüyor.
Budapeşte, iklim değişikliğinin kentteki en önemli etkilerinden biri olan yüksek bina kaynaklı emisyonları azaltmak amacıyla NetZeroCities Pilot Cities Programme kapsamında çalışmalarını hızlandırdı.
Climate KIC liderliğinde yürütülen program kapsamında kentin konut stokunun yenilenmesine odaklanacak bir İklim Ajansı kurulması planlanıyor.
Emisyonların yüzde 60'ı binalardan geliyor
Budapeşte'deki binalar, kentin toplam karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 60'ından sorumlu. Bu oran, Macaristan'ın toplam karbon emisyonlarının da yaklaşık yüzde 16'sına karşılık geliyor.
Bu nedenle enerji verimliliğinin artırılması ve konutların yenilenmesi, Budapeşte'nin iklim nötr kent hedeflerine ulaşmasında kritik önem taşıyor.
Budapeşte, Avrupa Birliği'nin 100 iklim nötr ve akıllı şehir hedefi kapsamında belirlenen 112 şehir arasında yer alıyor.
Konutlar iki ayrı araştırmayla incelenecek
Pilot program kapsamında kurulacak İklim Ajansı, öncelikle Budapeşte'deki konut ve bina stokunun ayrıntılı şekilde haritasını çıkaracak.
Bu amaçla iki ayrı araştırma yürütülecek. İlk araştırmada kentteki konut ve binaların mülkiyet yapısı ile sosyoekonomik özellikleri incelenecek. İkinci araştırmada ise binaların teknik özellikleri ve yapı tipleri belirlenecek.
Özellikle Budapeşte'nin tarihi ve kültürel miras niteliğindeki yapıları önemli bir başlık oluşturuyor. Bu binaların korunması gerekirken aynı zamanda enerji tüketiminin azaltılması hedefleniyor.
Bankalar için yeni finansman modelleri oluşturulacak
Araştırmalar sonucunda benzer özelliklere sahip konutların ve binaların gruplandırılması planlanıyor.
Bu kümeler üzerinden enerji verimliliği yatırımlarının sağlayabileceği tasarruf potansiyeli ortaya konulacak. Ardından bankalar ve finans kuruluşlarıyla görüşülerek farklı bina gruplarına uygun yenileme ve enerji verimliliği finansman modelleri geliştirilmesi hedefleniyor.
Programın önemli özelliklerinden biri de İklim Ajansı'nın belediyenin siyasi ve idari süreçlerinden mümkün olduğunca bağımsız çalışmasının planlanması. Böylece konut yenileme projelerinde bürokratik süreçlerin azaltılması amaçlanıyor.
Enerji yoksulluğuyla da mücadele edilecek
İki yıllık program süresince ajansın Budapeşte'deki konut piyasası ve finansman yapısı konusunda uzmanlık geliştirmesi, finans kuruluşlarıyla iş birliklerini güçlendirmesi ve ilk yenileme finansmanı modellerinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Çalışmalar yalnızca enerji verimliliğiyle sınırlı kalmayacak. Macaristan Enerji Verimliliği Enstitüsü ve Habitat for Humanity gibi sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yapılarak enerji yoksulluğunun azaltılması da programın hedefleri arasında bulunuyor.
Budapeşte'nin iklim dönüşümünde apartman blokları ile müstakil evlerin farklı ihtiyaçlara sahip olması nedeniyle tek tip bir finansman modelinin yeterli olmayacağı belirtiliyor.
Program kapsamında yürütülen çalışmalar, enerji tüketimini azaltırken tarihi yapıların korunması ve düşük gelirli hanelerin dönüşüm sürecinin dışında bırakılmaması hedeflerini bir arada ele alıyor.
