Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi kapsamında oluşturulan Karbon Deneyim Alanı, ziyaretçilere geçmişin ve geleceğin atmosfer koşullarını karşılaştırma imkânı sunuyor. İki ayrı kabinde 1926 yılının ve yüksek emisyon senaryosuna göre 2100 yılının atmosfer koşulları canlandırılırken, ziyaretçiler yedi soruluk anketle kişisel karbon ayak izlerini de öğrenebiliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi'nde, iklim değişikliğinin etkilerini deneyimleyerek anlatan Karbon Deneyim Alanı ziyaretçilerin ilgisine sunuldu.
Bakanlık tarafından Mavi Bölge ve Yeşil Bölge'de kurulan iklim kabinlerinde, farklı dönemlerin atmosfer koşulları ziyaretçilere birebir yaşatılıyor. Her iki bölgede ikişer kabin bulunurken Mavi Bölge'deki kabinler Türkiye Pavilyonu'nun karşısında, Yeşil Bölge'dekiler ise Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde yer alıyor.
Kabinlerden biri, atmosferdeki karbondioksit oranının milyonda 305 parça (ppm) olduğu 1926 yılını, diğeri ise yüksek emisyon senaryosunda bu değerin 1.135 ppm'e ulaşabileceği 2100 yılını temsil ediyor.
İki kabinde 174 yıllık iklim yolculuğu
Her kabinde 155 saniyelik deneyim döngüsü uygulanıyor. Ziyaretçiler ilk olarak bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor. Ardından kabinlerde oluşturulan ilgili yılın atmosfer koşullarını deneyimliyor.
2100 yılına ilişkin kabin, kesin bir gelecek tahmini olarak değil, emisyonların yüksek seviyelerde seyretmesi durumunda ortaya çıkabilecek koşulları gösteren bir stres testi olarak tasarlandı.
İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, iki kabini deneyimleyen ziyaretçilerin kısa sürede havanın önemini daha iyi anladığını belirtti.
Küresel ısınmanın yalnızca buzulların erimesiyle sınırlı olmadığını vurgulayan Yüksel, solunan havanın da yaşam kalitesini ve sağlığı doğrudan etkilediğini ifade etti.
Ziyaretçiler 2100 yılının sıcaklığını ve nemini hissetti
Kabinleri deneyimleyen ziyaretçiler, iki dönem arasındaki atmosfer farkını fiziksel olarak hissettiklerini anlattı.
Almanya'nın Berlin kentinden gelen Johanna Wietschel, 2100 yılını temsil eden kabindeki sıcaklık ve nem nedeniyle filmi tamamlayamadığını belirterek, ortamda terlemeye başladığını ve kendisini rahatsız hissettiğini söyledi.
Wietschel, kabindeki koşulları Berlin'de yaz aylarında yaşanan sıcak hava dalgalarına benzetirken 1926 yılını temsil eden kabinin havasını ferahlatıcı buldu.
Ukraynalı ziyaretçi Oksana Abduloieva ise iki kabin arasında belirgin bir fark olduğunu ifade ederek gelecek nesillerin çok farklı iklim koşullarında yaşama ihtimalinin kendisini üzdüğünü dile getirdi.
Teknik görevli Mustafa Yıldırım da 2100 yılı kabininde sıcaklık nedeniyle nefes almakta güçlük çektiğini, 1926 yılı kabinindeki ortamın ise çok daha rahat olduğunu söyledi.
Yedi soruyla kişisel karbon ayak izi hesaplanıyor
Karbon Deneyim Alanı'nda bulunan anket kioskları da ziyaretçilere kişisel karbon ayak izlerini öğrenme imkânı sağlıyor.
Ziyaretçiler; beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, ev enerjisi, alışveriş, tek kullanımlık plastik ve atık alışkanlıklarıyla ilgili yedi soruyu yanıtlıyor.
Sistem, verilen cevaplar üzerinden yıllık kişisel karbon ayak izini hesaplıyor. Elde edilen sonuç dünya ortalaması ve küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle karşılaştırılıyor.
Ziyaretçilere ayrıca, herkesin kendileri gibi yaşaması durumunda dünyanın kaç derece ısınabileceğini gösteren bir iklim etiketi veriliyor.
Karbon ayak izi kioskları 9 dilde hizmet veriyor
Karbon ayak izi hesaplama kioskları Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere dokuz dilde hizmet sunuyor.
Hesaplamada kullanılan yöntem ve kaynaklar ekranda gösterilirken sonuçlar farkındalık oluşturmayı amaçlayan tahminler olarak sunuluyor. Ziyaretçiler, elde ettikleri sonuçları QR kod aracılığıyla cep telefonlarına da aktarabiliyor.
COP31 kapsamında oluşturulan Karbon Deneyim Alanı, iklim zirvesinin son günü olan 20 Kasım 2026'ya kadar ziyaret edilebilecek.
