Kestane kanseri (Cryphonectria parasitica), kestane ağaçlarının gövde ve dallarında ölümcül yaralar açarak ağacın kurumasına yol açan, asil kitlelerden oluşan orman ekosistemlerini ve kestane üretimini tehdit eden yıkıcı bir mantar hastalığıdır. İlk olarak 20. yüzyılın başlarında Asya'dan Amerika ve Avrupa'ya yayılan bu hastalık, özellikle Kuzey Amerika'daki kestane popülasyonunu yok olma noktasına getirmiş, ülkemizdeki kestane ormanlarında da ciddi verim ve ağaç kayıplarına neden olmuştur.
Hastalığın Belirtileri ve Yayılımı
Gövde Yaraları: Mantar, ağacın kabuğundaki çatlaklar veya yaralardan içeri girer. Enfekte olan bölgede kabuk çöker, turuncu-kahverengi renk alır ve zamanla dikey çatlaklar oluşur.
Kuruma ve Yaprak Dökümü: Kanserli bölgenin üzerinde kalan dallar, su ve besin iletimi kesildiği için aniden kurur. Kuru yapraklar uzun süre dalda asılı kalır.
Hızlı Yayılım: Mantar sporları rüzgar, yağmur damlaları, kuşlar, böcekler ve enfekte budama aletleri vasıtasıyla ağaçtan ağaca kolayca taşınır.
Mücadele Yöntemleri
Kestane kanseriyle mücadelede en etkili ve çevre dostu yöntem hipovirülans (biyolojik mücadele) uygulamasıdır. Hastalığa neden olan mantarın gücünü kıran virüslü (hipovirülan) suşlar, doğadaki agresif mantar suşlarına bulaştırılarak yaraların iyileşmesi sağlanır. Bunun yanı sıra, bulaşık dalların budanarak yakılması ve budama aletlerinin dezenfekte edilmesi gibi kültürel önlemler de hastalığın yayılmasını engellemede kritik rol oynar.
