Trump Yönetimi, ABD Tarihinin En Büyük Deregülasyon Hamlesini Açıkladı
WASHINGTON
Beyaz Saray’ın Roosevelt Odası’nda Başkan Donald Trump ve ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) Başkanı Lee Zeldin, ABD tarihinin en büyük deregülasyon (düzenleme kaldırma) adımını duyurdu. Bu karar kapsamında, 2009 Yeşil Ev Gazı (GHG) Tehlike Bulgu (Endangerment Finding) iptal edildi ve 2012–2027 model yılları ile sonrası için tüm federal araç ve motor GHG emisyon standartları kaldırıldı. Ayrıca, start-stop özelliği dahil tüm “off-cycle” kredileri de sonlandırıldı.
Kararın Öne Çıkan Noktaları
Endangerment Finding’in Kaldırılması: Obama döneminde uygulanan ve araç emisyon standartlarını dayanak gösteren düzenleme iptal edildi.
Maliyet Tasarrufu: EPA, Amerikan vergi mükellefleri için 1,3 trilyon doların üzerinde tasarruf öngörüyor; araç başına ortalama 2.400 dolar tasarruf sağlanması bekleniyor.
Tüketici Seçeneğinin Artırılması: Artık Amerikalılar daha uygun fiyatlı ve daha az düzenlemeye tabi araçları satın alabilecek.
Düzenleyici Netlik: Uyum raporlamaları, kredi programları ve önceki GHG düzenleme rejimine bağlı yükümlülükler kaldırıldı.
EPA’nın Ana Misyonuna Odaklanması: Karar yalnızca GHG emisyonlarını kapsıyor; kriter kirleticiler ve toksik hava maddeleri üzerindeki düzenlemeler etkilenmiyor.
Hukuki ve Politik Gerekçe
EPA, 2009 Tehlike Bulgusu’nu aşağıdaki ABD Yüksek Mahkemesi kararları ışığında yeniden değerlendirdi:
Loper Bright Enterprises v. Raimondo
West Virginia v. EPA
EPA, Clean Air Act (CAA) Madde 202(a) uyarınca GHG emisyonlarını önceki yöntemlerle düzenleme yetkisi olmadığını belirledi ve Endangerment Finding’in yetki aşımı oluşturduğunu vurguladı.
Araç Endüstrisi ve Tüketici Etkisi
EV Mandatları ve Baskıları Kaldırıldı: Elektrikli araçlara geçiş için federal baskılar sona erdi.
Off-Cycle Krediler Kaldırıldı: Start-stop sistemi teşviki iptal edildi, tüketici seçeneği geri geldi.
Ekonomik Hareketlilik: Araç maliyetlerinin düşmesi, özellikle kırsal bölgelerde yaşayanlar için iş, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıracak.
Kamu Katılımı
EPA’nın kural yapım süreci şunları içerdi:
52 günlük yorum dönemi
4 gün süren sanal halk dinlemeleri, 600’den fazla katılımcı
~572.000 kamu yorumu alındı ve nihai düzenleme bunlar doğrultusunda güncellendi
Arka Plan
2009 Endangerment Finding, araç karbon salımlarını iklim riskine bağlayarak bir dizi düzenlemenin yasal dayanağını oluşturuyordu. Trump yönetimi, bu tahminlerin gerçekleşmediğini ve ABD’nin araç GHG emisyonlarını tamamen ortadan kaldırmasının bile küresel iklim üzerinde önemli bir etkisi olmayacağını belirtiyor.
EPA Başkanı Lee Zeldin’in Açıklaması
“Endangerment Finding, 16 yıldır tüketici seçimini kısıtladı ve Amerikan halkı için trilyonlarca dolarlık gizli maliyet oluşturdu. Bugün EPA, düzenleyici rahatlama sağlıyor, tüketici seçeneğini geri getiriyor ve Amerikan Rüyasını destekliyor.”
Bu adım, Başkan Trump’ın “Unleashing American Energy” (Amerikan Enerjisini Serbest Bırakma) – Day One Yürütme Emri 14154 kapsamında EPA’ya verdiği 2009 Tehlike Bulgusu ve ilgili düzenlemelerin yasallığını yeniden değerlendirme görevine uygun olarak gerçekleştirildi. EPA, 29 Temmuz 2025’te Indiana’daki bir kamyon bayisinde öneri sürecini başlatmıştı.
