ABD ile İran arasında doğrudan savaş ihtimalinin 2026 sonu ve 2027'nin ilk aylarında yeniden yükselmesi bekleniyor. Stratejik değerlendirme raporuna göre Kongre'deki savaş yetkisi tartışmaları, askeri lojistik sorunlar ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler çatışmanın seyrini belirleyecek. Ortadoğu'daki belirsizliğin 2027'nin ikinci çeyreğinde azalabileceği, ancak diplomatik çözüm sağlanamaması durumunda krizin 2028'e kadar uzayabileceği öngörülüyor.
Önemli güncelleme: ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a yönelik başlattığı operasyonlar nedeniyle artık ABD'nin savaşa ilk kez girip girmeyeceği değil, mevcut çatışmanın yeniden genişleyip genişlemeyeceği değerlendirilmelidir. ABD ile İran arasında devam eden askeri gerilim ve diplomatik temaslar bu ayrımı önemli hale getiriyor.
ABD-İran geriliminde kısa, orta ve uzun vadeli senaryolar
Raporda yer alan değerlendirmeye göre ABD'nin İran'la askeri çatışmayı genişletme ihtimali üç ayrı zaman diliminde ele alınıyor.
| Dönem | Doğrudan çatışmanın genişleme olasılığı | Risk |
|---|---|---|
| Kısa vade – 2026 sonu | %15-20 | Düşük |
| Orta vade – 2027 ilk yarısı | %40-45 | Orta |
| Uzun vade – 2027 sonrası | %55-60 | Yüksek |
Raporda özellikle 2026 sonbaharı ile 2027'nin ilk çeyreği arasındaki dönem kritik eşik olarak değerlendiriliyor. Ancak Kongre'deki siyasi engeller ve askeri hazırlık sorunlarının bu dönemde geniş çaplı bir operasyon ihtimalini %30-40 seviyesine çekebileceği belirtiliyor.
Bu oranlar bağımsız olarak doğrulanmış istihbarat tahminleri değil, raporun senaryo değerlendirmeleridir.
Kongre'nin tutumu ABD'nin askeri kararlarını etkileyebilir
ABD Kongresi'ndeki savaş yetkisi tartışmaları, Washington yönetiminin İran politikasında önemli bir belirleyici olarak öne çıkıyor.
ABD Temsilciler Meclisi, 3 Haziran 2026'da İran'daki askeri faaliyetlerin sona erdirilmesini isteyen savaş yetkileri kararını 215'e karşı 208 oyla kabul etti. Benzer bir karar 23 Temmuz'da da 214'e karşı 208 oyla geçti.
Bununla birlikte söz konusu kararlar, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarını otomatik olarak sona erdirmedi. Kongre içindeki siyasi ayrışma, yönetimin yeni bir askeri harekât kararı alması halinde de önemli bir tartışma başlığı olmaya devam ediyor.
Hürmüz Boğazı küresel ekonomi için kritik eşik
Raporda Ortadoğu'daki krizin ekonomik sonuçları açısından Hürmüz Boğazı'na özel önem veriliyor.
Boğazın tamamen kapanması halinde petrol fiyatlarının varil başına 115-120 dolar seviyelerine çıkabileceği, gıda ve ilaç tedarikinde 3-4 haftalık aksamalar yaşanabileceği öngörülüyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi, yalnızca bölge ülkelerini değil, enerji ithalatına bağımlı ekonomileri de etkileyebilir.
Raporda Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle ulaşıma açılması, bölgesel ekonomik normalleşmenin temel koşullarından biri olarak gösteriliyor.
Ortadoğu'daki belirsizlik ne zaman sona erebilir?
Stratejik değerlendirmede bölgedeki belirsizliğin 2027'nin ikinci ve üçüncü çeyreğinde azalması için üç temel koşul öne çıkarılıyor:
ABD, İran ve bölgesel aktörler arasında kalıcı veya sürdürülebilir bir ateşkes sağlanması.
Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz taşımacılığına tam olarak açılması.
Petrol ticareti, ticaret yolları ve bölgesel ekonomik faaliyetlerde istikrarın yeniden sağlanması.
Raporda bu koşulların gerçekleşmesi halinde Ortadoğu'daki belirsizliğin 2027 ortalarında önemli ölçüde giderilebileceği değerlendiriliyor. Diplomatik görüşmelerin sonuçsuz kalması ve Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamaların devam etmesi halinde ise krizin 2028'e kadar uzayabileceği belirtiliyor.
Diplomatik çözüm arayışları sürüyor
7 Kasım 2026 tarihli Reuters haberine göre Katar, ABD ile İran arasındaki arabuluculuk girişimlerinin devam ettiğini ve taraflar arasında anlaşmaya yönelik ilerleme kaydedildiğini bildirdi. Katar Başbakanı, tarafların mükemmel bir anlaşma yerine uygulanabilir bir uzlaşmaya odaklanması gerektiğini ifade etti.
Bununla birlikte diplomatik temaslara rağmen askeri gerilim sona ermiş değil. Associated Press'in 7 Kasım tarihli haberinde ABD'nin İran'ın Hürmüz Boğazı yakınındaki askeri altyapısına yönelik sınırlı saldırılar düzenlediği ve nükleer program konusunda müzakerelerin sürdüğü aktarıldı.
Değerlendirme: 2027 ortası kritik dönüm noktası olabilir
Raporun genel değerlendirmesi, ABD ile İran arasındaki çatışmanın kısa vadede tamamen sona ermesinden ziyade kontrollü gerilim ve diplomatik müzakere sürecinin devam edebileceğine işaret ediyor.
2027'nin ilk yarısı, askeri operasyonların yeniden genişleyip genişlemeyeceğinin ve diplomatik çözümün mümkün olup olmadığının anlaşılması açısından kritik dönem olarak öne çıkıyor.
Hürmüz Boğazı'nın açılması, ateşkesin kalıcı hale gelmesi ve nükleer program konusunda uzlaşma sağlanması, bölgedeki belirsizliğin sona ermesinde belirleyici olacak.
