Washington ile Tahran arasındaki gerilim, uzmanlar tarafından uçurumun kenarı olarak nitelendiriliyor. Quincy Sorumlu Devlet Yönetimi Enstitüsü Başkan Yardımcısı Trita Parsi, iki ülke arasında yeniden başlayabilecek kapsamlı bir çatışmanın sadece bölgesel değil, küresel çapta yıkıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Ekonomik çöküş riski
Parsi, olası bir sıcak çatışmanın enerji piyasalarını derinden sarsacağını vurguladı. Uzmana göre, çatışmaların tırmanması durumunda petrol varil fiyatlarının 200 dolar seviyesine çıkması kaçınılmaz görünüyor. Bu durumun ise dünya genelinde ciddi bir ekonomik buhranı tetikleyebileceği ifade ediliyor. Özellikle sivil altyapıların, enerji tesislerinin ve kritik su arıtma merkezlerinin hedef alınmasının, enerji krizini bugüne kadar görülenlerin çok ötesine taşıyacağı öngörülüyor.
Savaşın maliyeti ve siyasi tablo
ABD'deki ara seçimlerin ardından Başkan Trump'ın dış politika ajandasının nasıl şekilleneceği merak konusu olurken, Parsi, siyasi kısıtlamaların azalmasının sahadaki gerçekleri değiştirmeyeceğini savunuyor. Washington'ın Tahran'a yönelik son dönemdeki uyarılarını bir savaş suçu planı olarak tanımlayan Parsi, İran'ın da bu hamlelere aynı sertlikte karşılık vereceğini belirtiyor. Geçmişte Trump'ın son anda geri adım attığı örnekler olsa da, tarafların felaketi görerek geri çekilme ihtimali hala masada tutuluyor.
Diplomatik ve askeri geçmiş
İran kökenli bir uzman olan ve uluslararası ilişkiler alanında derin çalışmalarıyla tanınan Parsi, iki ülke arasındaki gerilimin tarihsel arka planına da dikkat çekiyor. Şubat ayında başlayan askeri operasyonlar, Haziran ayındaki mutabakatla kısa süreliğine durulmuş olsa da, Temmuz ayında Hürmüz Boğazı merkezli suçlamalarla çatışmalar yeniden alevlenmişti. ABD'nin askeri güç kullanımından ziyade ekonomik yaptırımlarla Tahran'ı baskı altına alma stratejisi, bölgedeki kırılgan dengeleri korumaya çalışsa da riskler hala yüksek seviyede seyrediyor.
