BRÜKSEL – Avrupa Komisyonu, sürdürülebilir havacılık yakıtlarının (SAF) üretimini artırmak amacıyla Hollanda'nın hazırladığı iki destek programına toplam 290 milyon avroluk devlet yardımını onayladı.
AB devlet yardımı kuralları kapsamında verilen onayla, Hollanda'da farklı gelişim aşamalarındaki SAF projelerinin desteklenmesi hedefleniyor. Programların, Avrupa sanayisinin karbonsuzlaştırılmasını hızlandırmayı amaçlayan Temiz Sanayi Anlaşması ile havacılık sektöründe sürdürülebilir yakıtların arz ve talebini artırmayı öngören ReFuelEU Havacılık Yönetmeliği'nin hedeflerine katkı sağlaması bekleniyor.
İki farklı SAF programı uygulanacak
Hollanda'nın Komisyona bildirdiği iki program ortak bir bütçeye sahip olacak. Programlardan biri SAF üretim tesislerine yönelik yatırım desteği sunarken, diğer program projelerin hazırlık aşamasındaki maliyetlerini, ön mühendislik tasarım çalışmalarını da kapsayacak şekilde karşılayacak.
Onaylanan programların, yılda yaklaşık 285 kiloton SAF üretmesi beklenen projeleri desteklemesi öngörülüyor. Bu miktarın yaklaşık 350 milyon litre kerosene veya yaklaşık 3 bin 500 kıtalararası uçuşa denk geldiği belirtildi.
Destekler objektif, ayrımcılık içermeyen ve şeffaf kriterlere sahip programlar üzerinden, başvuru sırasına göre sağlanacak.
E-SAF ve gelişmiş biyoyakıtlar desteklenecek
Hollanda'nın programları iki teknoloji alanına odaklanacak.
Bunlardan ilki, Hidroişlemden Geçirilmiş Esterler ve Yağ Asitleri (HEFA) yöntemiyle üretilmeyen gelişmiş biyolojik SAF, diğeri ise elektrik ve yenilenebilir kaynaklara dayalı üretim süreçleriyle ilişkilendirilen sentetik havacılık yakıtları (e-SAF) olacak.
Hollanda, bu teknolojilerin erken aşamada desteklenmesinin ticari gelişimlerini hızlandırabileceğini ve gelecekte SAF sektöründe daha fazla teknolojik çeşitlilik oluşturabileceğini değerlendiriyor.
Programlar kapsamında sağlanacak destekler, proje aşamalarının tamamlanmasının ardından doğrudan hibe şeklinde ödenecek.
Programların en geç 2027-2031 döneminde uygulanması ve mevcut bütçeye bağlı olarak en fazla beş finansman turunun gerçekleştirilmesi planlanıyor.
SAF üretimine yönelik destekten yararlanan projelerin, AB'nin biyolojik olmayan kökenli yenilenebilir yakıtlar (RFNBO) için belirlediği kriterlere veya gelişmiş biyoyakıtlar için geçerli sürdürülebilirlik şartlarına uyması gerekecek.
Avrupa Komisyonu'ndan devlet yardımı değerlendirmesi
Avrupa Komisyonu, Hollanda'nın programlarını AB'nin devlet yardımı kuralları kapsamında değerlendirdi. İncelemede, Avrupa Birliği'nin İşleyişine İlişkin Antlaşma'nın 107(3)(c) maddesi, 2022 İklim, Çevre Koruma ve Enerjiye Yönelik Devlet Yardımı Rehberi (CEEAG) ve 2025 Temiz Sanayi Anlaşması Devlet Yardımı Çerçevesi (CISAF) dikkate alındı.
Komisyon, programların sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimini artırmak için gerekli ve uygun olduğu sonucuna vardı.
Ayrıca kamu desteğinin projeler üzerinde teşvik edici bir etkisi bulunacağı, yararlanıcıların destek olmadan ilgili yatırımları veya çalışmaları gerçekleştiremeyebileceği değerlendirildi.
Hollanda'nın, desteklerin AB içindeki rekabet ve ticaret üzerindeki etkisini sınırlamak için yeterli güvence sunduğu belirtildi. Yardımların uygun maliyetlere uygulanacak destek yoğunlukları üzerinden orantılı olacağı ifade edildi.
Komisyon, programların çevre üzerinde olumlu etkiler oluşturacağını ve Avrupa'nın temiz sanayi hedeflerine katkı sağlayacağını belirterek Hollanda'nın destek planlarını onayladı.
SAF, Avrupa'nın havacılıkta dönüşüm hedeflerinde önemli yer tutuyor
AB, havacılık sektörünün karbon ayak izini azaltmak amacıyla sürdürülebilir yakıtların kullanımını artırmaya yönelik çeşitli düzenlemeler yürütüyor.
2025 yılında kabul edilen Temiz Sanayi Anlaşması Devlet Yardımı Çerçevesi, üye ülkelerin temiz enerji, sanayinin karbonsuzlaştırılması ve temiz teknoloji üretimine yönelik yatırımları daha hızlı desteklemesine imkan sağlarken, Tek Pazar'daki rekabet koşullarının korunmasını amaçlıyor.
AB'nin yenilenebilir enerji düzenlemeleri de gelişmiş biyoyakıtlar ve biyolojik olmayan kökenli yenilenebilir yakıtlar için çeşitli sürdürülebilirlik kriterleri getiriyor.
Komisyonun değerlendirmesine göre Hollanda'nın 290 milyon avroluk destek programı, sürdürülebilir havacılık yakıtlarının ticari ölçekte yaygınlaşmasına katkı sağlayarak Avrupa'nın iklim nötr havacılık hedeflerine yönelik dönüşümünü hızlandırabilecek.
