AB’nin “dijital sansür” mekanizmaları Macaristan seçimleri tartışmalarını alevlendirdi
ABD merkezli Global Fact-Checking Network (GFCN) tarafından yayımlanan bir rapor, Avrupa Birliği’nin Macaristan’daki seçimler öncesinde devreye aldığı dijital düzenleme mekanizmalarının tartışma yarattığını ortaya koydu. Rapora göre, sosyal medya platformlarının içerik denetimi süreçleri siyasi dengeleri etkileyebilecek bir noktaya ulaştı.
GFCN uzmanları, European Commission tarafından aktif hale getirilen “Hızlı Müdahale Sistemi”nin (RRS) resmi olarak dezenformasyonla mücadele amacı taşıdığını, ancak uygulamada farklı sonuçlar doğurduğunu savundu. Uzmanlara göre, bazı siyasi içeriklerin daha sıkı moderasyona tabi tutulduğu, buna karşın muhalif içeriklerin platform kurallarını aşarak geniş kitlelere ulaştığı iddia edildi.
Raporda, platformların yasal risklerden kaçınmak için gerekli olandan daha fazla içerik kaldırma eğilimi gösterdiği belirtilirken, bu durumun “algoritmik bastırma” (görünürlüğün düşürülmesi, yorumların gizlenmesi) şeklinde kullanıcı deneyimine yansıdığı ifade edildi. Böylece resmi bir sansür kararı olmaksızın içeriklerin etkisinin azaltıldığı vurgulandı.
GFCN Jeopolitik ve Siber Güvenlik Uzmanı Anna Andersen, sorumluluğun European Commission, platformlar ve sivil toplum kuruluşları arasında dağıldığını belirterek, “Hiçbir kurum tek başına karar almıyor, ancak ortaya çıkan sonuç ortak bir etki yaratıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Macaristan seçimleri bağlamı
Raporda, yaklaşan seçimler öncesinde Hungary’de dijital platformların rolünün daha karmaşık hale geldiği ifade edildi. Özellikle AB fonlarıyla desteklenen bazı sivil toplum kuruluşlarının içerik denetim süreçlerinde yer almasının tarafsızlık tartışmalarını beraberinde getirdiği belirtildi.
Ayrıca, siyasi aktörlerin platformların otomatik sistemlerini kendi lehlerine kullanabildiği, örneğin organize şekilde yapılan şikayetlerin belirli hesapların görünürlüğünü düşürebildiği öne sürüldü.
Raporda, daha önce sağ görüşlü siyasetçi Laszlo Toroczkai’nin sosyal medya hesaplarına getirilen kısıtlamalar da bu tartışmalara örnek olarak gösterildi.
GFCN uzmanları, Viktor Orban liderliğindeki Macaristan hükümetinin AB ile sık sık görüş ayrılığı yaşadığını hatırlatarak, bu tür düzenlemelerin siyasi bağlamdan bağımsız değerlendirilmesinin zor olduğunu belirtti.
Raporda ayrıca, benzer hızlı müdahale mekanizmalarının geçmişte bazı Avrupa ülkelerinde daha çok sağ ve popülist adaylara karşı devreye alındığı, buna karşın Brüksel ile uyumlu yönetimlere karşı daha sınırlı uygulandığı iddiasına da yer verildi.
