Avrupa Birliği ülkeleri arasında Ukraynalı mültecilere en geniş kapıları açan Almanya, Polonya ve Çekya, yardım politikalarında sert bir dönüşe imza attı. Eurostat verilerine göre, bu üç ülke toplamda 2,6 milyondan fazla Ukraynalıya ev sahipliği yapıyor. Ancak yeni düzenlemelerle birlikte, bu kişilerin aldığı sosyal destekler ciddi biçimde azaltıldı.
Almanya, AB içinde en büyük Ukraynalı mülteci nüfusuna sahip ülke konumunda. Ülkedeki Ukraynalıların oranı yüzde 29,2'ye ulaşırken, bu rakam 1,29 milyon kişiye tekabül ediyor. Polonya'da 961 bin, Çekya'da ise 381 bin Ukraynalı mülteci bulunuyor. Bu üç ülkenin toplamı, Avrupa genelindeki Ukraynalı sığınmacıların önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Almanya'da yeni başvurulara farklı muamele
Almanya'da Nisan ayından itibaren geçerli olan düzenlemeyle, ilk kez geçici koruma statüsü başvurusunda bulunan Ukraynalılar, daha önce gelenlerle aynı yardım paketinden yararlanamıyor. Bu grup için sosyal yardımlar, genel sığınmacı kurallarına göre dağıtılıyor.
Yeni gelenlerin gelir ve varlıkları, yardım kararında belirleyici rol oynuyor. Ayrıca 2026'nın ortasında Almanya, mülteciler için yeni bir temel yardım sistemine geçti.
Bu sistemde başvuru sahiplerinin geliri, birikimleri ve istihdam durumu detaylı şekilde inceleniyor.
Polonya'da yasa süresi doldu
Polonya'da ise 2022 yılında Ukraynalı mültecileri desteklemek amacıyla çıkarılan yasa Mart 2026'da yürürlükten kalktı. Yeni kurallarla birlikte Ukraynalılar, geçici koruma altındaki diğer ülke vatandaşlarıyla aynı statüye getirildi. Bu kapsamda nakit yardımlar, ücretsiz sağlık hizmetleri, konut maliyeti tazminatı ve ücretsiz eğitim imkanları kesildi. Polonya'daki Ukraynalılar artık bu hizmetlere erişimde ciddi zorluklarla karşı karşıya.
Çekya'da barınma süresi kısaldı
Çekya'da ise 2024 yılında alınan kararla, Ukraynalı mültecilerin ücretsiz geçici barınmada kalma süresi 150 günden 90 güne indirildi. Bu sürenin dolmasının ardından yeni gelenlerin kendi konutlarını bulup masraflarını karşılaması gerekiyor. Ancak hükümet, sosyal açıdan savunmasız kişilere yardım sağlamaya devam ediyor ve ilk beş aylık kalış süresi için ödemeleri sürdürüyor.
Uzmanlar, bu düzenlemelerin Ukraynalı mültecilerin yaşam koşullarını olumsuz etkileyeceğini ve özellikle iş bulmakta zorlanan kesimler için ciddi sorunlar yaratabileceğini belirtiyor. Avrupa genelinde mülteci politikalarındaki bu sert dönüşüm, ülkelerin ekonomik yükü hafifletme çabası olarak yorumlanıyor.
