Avrupa, ısınma sezonunun başlamasına sayılı günler kala kritik bir enerji kriziyle karşı karşıya. TASS'ın Gas Infrastructure Europe (GIE) verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre, Avrupa'daki yer altı gaz depolama tesislerindeki (UGS) doluluk oranı, kayıtların tutulmaya başlandığı 2011'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Bu durum, bölgenin kış aylarında gaz arzında ciddi risklerle karşılaşabileceğine işaret ediyor.
Ağustos ayında rekor düzeyde gaz çıkışı
Ağustos ayında Avrupa'daki depolama tesislerinden çekilen gaz miktarı, son beş yılın en yüksek seviyesine ulaşarak 771 milyon metreküp olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 artış gösterdi.
Öte yandan, depolara enjekte edilen gaz miktarı yüzde 8 azalarak 10 milyar metreküpe geriledi. Böylece, enjeksiyon ve çekiş arasındaki farkı gösteren net enjeksiyon hacmi, Ağustos'ta geçen yıla kıyasla yüzde 9 düşüşle yalnızca 9,2 milyar metreküp olarak kaydedildi.
Bu, son 12 yılın en düşük seviyelerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Doluluk oranı yüzde 65'in altında
Ağustos sonu itibarıyla Avrupa'daki UGS tesislerinin doluluk oranı yüzde 65,39 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, son beş yılın aynı dönem ortalamasının 16,76 puan altında ve geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 77,7 seviyesinin oldukça gerisinde.
Kayıtların tutulmaya başlandığı 2011'den bu yana bu tarih için en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. AB ülkelerindeki depolama tesislerinde toplamda yaklaşık 71,5 milyar metreküp gaz bulunuyor.
Bu miktar, geçen yıla göre 14 milyar metreküp daha az ve 2013'ten bu yana en düşük seviye. Gazprom, Avrupa'daki UGS tesislerinin doluluk oranının önümüzdeki ısınma sezonunda yüzde 75'e bile ulaşamayabileceğini öngörüyor.
Isınma sezonu öncesi kritik eşik
TASS daha önce Avrupa'nın ısınma sezonuna rekor düşük gaz stoklarıyla girebileceği uyarısında bulunmuştu. Temmuz ayında AB depolarındaki dolum hızı, 2011'den bu yana en düşük seviyelerden biri olarak kaydedilmiş, Ağustos'ta ise ancak kısmen hızlanmıştı.
Mevcut hızla devam edilmesi halinde, Avrupa'nın depolama tesislerinin sonbahar-kış döneminin başında yalnızca yüzde 70-75 doluluk oranına ulaşması bekleniyor. Bu, bir ısınma sezonunun başlangıcında şimdiye kadar kaydedilen en düşük seviye olacak.
Avrupa Komisyonu düzenlemelerine göre, AB ülkeleri her yıl 1 Ekim ile 1 Aralık tarihleri arasında gaz depolama tesislerinin yüzde 90 doluluk oranına ulaşmasını sağlamakla yükümlü. Zorlu koşullarda yüzde 10'luk bir esneklik payı tanınıyor.
Bu hedefe ulaşmak için, 2026-2027 sonbahar-kış dönemi başlangıcına kadar Avrupa depolarına en az 68 milyar metreküp net enjeksiyon yapılması gerekiyor. Ancak şu ana kadar Avrupa, kış için gereken hacmin yalnızca yüzde 60'ını, yani 41 milyar metreküpü depolayabildi.
Küresel rekabet ve iklim etkisi
Bu yıl depolama hızını önemli ölçüde etkileyen faktörler arasında, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle Avrupa'nın mevcut LNG arzı için Asya ile rekabette kaybetmesi, yüksek yakıt fiyatları ve Haziran-Temmuz aylarında yaşanan aşırı sıcaklar yer alıyor. Sıcak yaz dönemlerinde soğutma ve klima sistemleri için elektrik talebi keskin bir şekilde artıyor. Gaz, nükleer, rüzgar ve güneş enerjisinin yanı sıra elektrik üretiminin ana kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Avrupa, Ağustos ayında son beş yılın en düşük LNG ithalatlarından birini gerçekleştirdi. Orta Doğu krizi nedeniyle piyasadaki mevcut arz için Asya ile yoğun rekabet yaşanıyor.
Ağustos'ta Avrupa terminallerinden AB gaz iletim sistemine verilen LNG akışı, Temmuz'a göre yüzde 8 artışla yaklaşık 9,1 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Ancak bu rakam, Ağustos 2025'e kıyasla yüzde 6 daha düşük.
Son beş yılda Avrupa, Ağustos ayında yalnızca 2024'te daha düşük bir LNG hacmi satın almıştı; o dönemde ithalat 7,3 milyar metreküp olarak kaydedilmişti.
Ocak-Ağustos 2026 döneminde ise Avrupa'nın gaz iletim sistemine terminallerden yapılan LNG akışı yaklaşık 90,3 milyar metreküpe gerileyerek, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 2,8 azaldı. Bu veriler, Avrupa'nın enerji güvenliği açısından önümüzdeki kışın ne kadar kritik olduğunu gözler önüne seriyor.
