Bolivya’da 50. Günde En Kritik Eşik: Hükümet Ülke Genelinde OHAL İlan Etti, Ordu Sahaya İniyor
Güney Amerika ülkesi Bolivya'da akaryakıt sübvansiyonlarının kaldırılmasıyla başlayan ve aylardır tırmanan siyasi-ekonomik kriz, sokak eylemlerinin 50. gününde en radikal aşamasına ulaştı. Devlet Başkanı Rodrigo Paz, gerçekleştirdiği ulusa sesleniş konuşmasında, ülke ekonomisini felç eden yol kapatma eylemleri ve protestolar nedeniyle ülke genelinde Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edildiğini duyurdu.
Uzlaşı Saatler Sonra Bozuldu: Morales Yanlıları Barikatları Kaldırmadı
Kamu düzenini yeniden sağlamak amacıyla anayasal yetkilerini kullanan Devlet Başkanı Paz, karar doğrultusunda silahlı kuvvetlerin stratejik yollardaki barikatları temizlemek üzere ülke genelinde konuşlandırılacağını belirtti. Dikkat çekici bir şekilde bu hamle, hükümetin ülkenin en büyük işçi örgütü olan Bolivya İşçi Konfederasyonu (COB) ile gerginliği düşürmeyi hedefleyen bir anlaşmaya varmasından yalnızca saatler sonra geldi.
Cuma günü imzalanan uzlaşıya rağmen, eski solcu Devlet Başkanı Evo Morales'e sadık kırsal derneklerin ve radikal grupların eylemlerini sürdürmesi krizi geri dönülemez bir noktaya taşıdı. Özellikle ana üretim merkezlerini birbirine bağlayan Cochabamba bölgesinde yoğunlaşan muhalif gruplar, sendika anlaşmasını tanımayarak yolları açmayı reddetti. Bunun üzerine OHAL kararnamesi cumartesi günü (20 Haziran 2026) itibarıyla resmen yürürlüğe girdi.
Krizin Arka Planı: Akaryakıt Sübvansiyonları ve Dolar Kıtlığı
Bolivya'da toplumsal patlamaya yol açan süreç, bütçe açığını kapatmaya çalışan sağcı Rodrigo Paz yönetiminin, ülkede uzun yıllardır uygulanan akaryakıt sübvansiyonlarını aniden kaldırmasıyla başladı. ABD doları sıkıntısının zirve yaptığı ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile kritik fon görüşmelerinin yürütüldüğü bir dönemde alınan bu karar, geniş kitleleri sokağa döktü.
Tepkilerin ardından hükümet, akaryakıt fiyatlarını dengelemek adına bazı geri adımlar atıp tartışmalı arazi reformlarını iptal etse de toplumsal öfke dindirilemedi. Zamanla geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüşen protestolarda sendikalar ve eylemciler artık şu talepleri sıralıyor:
Ücretlerin enflasyon oranında artırılması,
Akaryakıt ve dolar kıtlığının acilen sonlandırılması,
Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz’ın istifa etmesi.
La Paz başta olmak üzere birçok büyük şehirde lojistik ağların kilitlenmesi; gıda, ilaç ve yakıt sevkiyatlarında ciddi aksamalara yol açarak ülkede insani bir kriz riskini de beraberinde getiriyor.
Karar Kongre Onayına Sunulacak: Gözler 72 Saatlik Sürede
Yürürlüğe giren olağanüstü hal kararnamesi, orduya yolları açmak ve toplumsal düzeni sağlamak için en üst düzeyde yasal hareket alanı tanıyor. Ancak anayasal prosedür gereği süreç şu şekilde ilerleyecek:
Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz, bu kararnameyi yayımladıktan sonraki ilk 24 saat içinde Kongre'ye resmi bildirimde bulunacak.
Bolivya Kongresi'nin, ilan edilen olağanüstü hali onaylamak veya reddetmek için 72 saatlik bir süresi bulunuyor.
Ordu birliklerinin stratejik otoyollara sevk edilmesiyle birlikte, Latin Amerika ülkesindeki gerilimin askeri çatışmaya evrilmesinden endişe duyuluyor.
