Brüksel’de Tarihi İmza: Avrupa Kurumları Kültürü AB Politikalarının Merkezine Taşıyor
Avrupa Birliği (AB) liderlerinin Brüksel'deki zirvesi kapsamında bir araya gelen Avrupa kurumları, Avrupa'nın geleceğinde kültürün stratejik bir öncelik olarak kabul edildiği tarihi bir deklarasyona imza attı. AB Konseyi Dönem Başkanı sıfatıyla Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Avrupa Parlamentosu Başkanı ve Avrupa Komisyonu Başkanı, “Avrupa için Kültür, Kültür için Avrupa” (Europe for Culture, Culture for Europe) başlıklı ortak bildiriyi törenle imzaladı.
Bu deklarasyon; Avrupa genelinde kültürün korunması, teşvik edilmesi ve desteklenmesi yönündeki ortak siyasi iradeyi ve taahhütleri en üst düzeyde tescil altına alıyor.
Kültür, Avrupa Projesinin Kalbinde Yer Alacak
Ortak deklarasyonda, AB'nin kültürel ve dilsel çeşitliliği koruma rolü yeniden teyit edilirken, ulusal yetkilere saygı duyulması koşuluyla kültür unsurunun tüm AB politikalarına entegre edileceği vurgulandı. Kurumlar, sanatsal özgürlüğün korunması, kapsayıcılık, sanatçılar için adil çalışma koşullarının sağlanması ve kültürel çeşitliliğin teşviki gibi temel değerleri Avrupa projesinin merkezine yerleştirme sözü verdi. Ayrıca fonlama, inovasyon ve kapasite geliştirme yoluyla Avrupa'nın küresel kültür liderliğinin pekiştirilmesi hedefleniyor.
Çağdaş Krizlere Karşı "Kültür" Kalkanı
Bildiride, kültürel ve yaratıcı sektörlerin ortak bir Avrupa kimliği oluşturmadaki rolüne dikkat çekilirken; özgürlük, eşitlik ve insan hakları gibi AB değerlerinin altı çizildi. Liderler, kültürün günümüzün en büyük küresel meydan okumalarına karşı anahtar bir rol oynadığını kabul etti. Kültürel politikaların; jeopolitik gerilimler, iklim değişikliği, dijital dönüşüm, sosyal eşitsizlik ve ruh sağlığı krizleri gibi kritik başlıkların çözümünde aktif olarak kullanılacağı belirtildi.
On İki Temel İlke ve Yapay Zekaya İnsan Odaklı Yaklaşım
Deklarasyonda yer alan taahhütler 12 temel ilke etrafında şekilleniyor. Öne çıkan maddeler ve vizyon şu şekilde özetleniyor:
Sanatçılara Koruma ve Adil Ücret: Sanatsal ifade özgürlüğü güvence altına alınacak, sosyal ortakların özerkliğine saygı gösterilerek adil ücretlendirme ve insani çalışma koşulları teşvik edilecek.
Yapay Zeka Sınırı: Yapay zekanın (AI) kültürel alanlarda kullanımında etik, insan merkezli ve hak temelli bir yaklaşım benimsenecek.
Kapsayıcılık ve Eğitim: Gençler, kırılgan ve marjinal gruplar başta olmak üzere kültüre erişim kolaylaştırılacak; sanat eğitimi ve dezavantajlı geçmişe sahip genç sanatçılar desteklenecek.
Sağlık, Turizm ve Ekoloji: Kültürün sağlık ve esenlik (well-being) üzerindeki pozitif etkilerinden yararlanılacak; sürdürülebilir turizm teşvik edilerek bölgesel kalkınma hızlandırılacak. Kültürel mirasın korunmasında dijital teknolojilerin gücü aktif kullanılacak.
Liderlerden Kararlılık Mesajları
"Geopolitik belirsizliklerin ve hızlı teknolojik değişimlerin yaşandığı bu dönemde sanatçılara, kültürel mirasa ve yaratıcılığa yatırım yapmak; demokrasiye, özgürlüğe ve bizi birbirimize bağlayan değerlere yatırım yapmaktır. Kültür, Avrupa'nın geleceği için stratejik bir öncelik olmalıdır." — Nikos Hristodulidis, Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
"Avrupa'nın hikayesi sanatla, kültürle ve yaratıcılıkla yazılmıştır. Yaratıcı zihinleri destekleyerek ve sanatsal özgürlüğü koruyarak, sadece Avrupa'nın en büyük gücüne yatırım yapmakla kalmıyoruz; aynı zamanda toplumlarımızın ve ekonomilerimizin gelişmesine yardımcı olan milyonlarca yetenekli insana yatırım yapıyoruz."
