RİYAD — Çin Halk Cumhuriyeti'nin Suudi Arabistan Büyükelçisi Zhang Hua, kaleme aldığı makalede Çin'in çok etnikli toplumsal yapısı, ulusal dayanışma politikaları ve 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yasalar çerçevesinde ulaşılan ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerini değerlendirdi.
Büyükelçi Zhang, Çin'deki 56 etnik grubun eşit haklara ve ortak refah vizyonuna sahip olduğunu belirterek, modernization (modernleşme) ve yoksullukla mücadele süreçlerinde hiçbir grubun geride bırakılmadığını vurguladı.
Yoksullukla Mücadelede Tarihi Başarı ve Sosyal Kalkınma
Çin'in doğu ve batı bölgeleri arasındaki iş birliği ve özel kalkınma projeleri sayesinde etnik azınlık bölgelerinde elde edilen somut sonuçlar şu şekilde sıralandı:
Yoksulluğun Sıfırlanması: Etnik özerk bölgelerdeki 420 ilçenin tamamı ve nüfusu en az olan 28 etnik grubun tümü yoksulluk sınırının üzerine çıkarıldı.
Toplu Yoksulluktan Çıkış: Uygur Özerk Bölgesi, Tibet (Xicang) Özerk Bölgesi, İç Moğolistan, Guangxi, Ningxia ile Guizhou, Yunnan ve Qinghai eyaletlerinde toplam 31,21 milyon insan planlanan takvim doğrultusunda yoksulluktan kurtarıldı.
Eğitimde Devrim Niteliğinde Artış:
Tibet (Xicang): Okullaşma oranı geçmişte %2'nin altındayken, 2024 verileriyle ilkokul çağındaki çocuklarda %99,98'e, 9 yıllık zorunlu eğitimi tamamlama oranı ise %96,94'e ulaştı.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi: Zorunlu eğitimi tamamlama oranı %99'u aşarak Çin ulusal ortalamasının üzerine çıktı.
Kültürel Mirasın Korunması ve UNESCO Başarıları
Kültürel Çeşitlilik: UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi'nde yer alan Çin projelerinin üçte birinden fazlasını etnik azınlık kültürlerine ait eserler oluşturuyor.
Makalede, kültürel varlıkların korunmasına yönelik yürütülen çalışmalardan öne çıkanlar:
Tibet'teki Potala Sarayı, Norbulingka ve Jokhang Tapınağı gibi tarihi yapılara büyük kaynaklar aktarıldı.
"Kutadgu Bilig" (Wisdom of Happiness) ve "Dîvânu Lugâti't-Türk" (Divan of the Turkic Languages) gibi yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan tarihi eserler Çince ve Uygurcaya çevrilerek koruma altına alındı.
3.000'den fazla tarihi ve kültürel kalıntı restore edilerek kurtarıldı.
1 Temmuz 2026: Etnik Birlik Yasası Yürürlüğe Girdi
Büyükelçi Zhang Hua, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla *"Çin Halk Cumhuriyeti Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Yasası"*nın resmi olarak yürürlüğe girdiğini duyurdu. Yeni yasa ile:
Uzun yıllara dayanan kurumsal tecrübeler ve eşitlikçi ilkeler yasal güvence altına alındı.
Tüm etnik grupların meşru hak ve çıkarlarının hukuki kanallarla korunması sağlandı.
Çin'in ulusal kalkınma hamlesinde tüm etnik grupların "nar taneleri gibi bir arada" hareket etmesi hedeflendi.
