Dünya genelinde büyük bir heyecanla beklenen 2026 Nobel Barış Ödülü'nün sahibi, Cuma günü Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenecek törenle açıklanacak. İsveçli kimyager Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda diğer Nobel ödüllerinden farklı olarak Stockholm yerine Oslo'da takdim edilen bu prestijli ödül, uluslar arası kardeşliğe, orduların azaltılmasına ve barış kongrelerinin teşvik edilmesine katkı sağlayan isimlere veriliyor.
Beş kişilik komitenin kararı
Nobel Barış Ödülü, Norveç Parlamentosu tarafından atanan beş kişilik bir komite tarafından belirleniyor. Geleneksel olarak emekli siyasetçilerden ve eski parti liderlerinden oluşan bu kurul, Nobel'in asırlık vasiyetini günümüz koşullarına göre yorumluyor.
Komitenin kararları zaman zaman tartışmalara yol açsa da, ödül yelpazesi insan hakları savunucularından insani yardım kuruluşlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Geçtiğimiz yıl ödül, Venezuela'daki demokratik haklar mücadelesiyle Maria Corina Machado'ya verilmişti.
Adaylar gizli tutuluyor
Aday gösterme süreci her yıl 31 Ocak'ta sona eriyor ve aday listesi 50 yıl boyunca gizli tutuluyor. Ancak süreç içerisinde sızan bilgiler, kamuoyunun tahmin yürütmesine olanak tanıyor. Bu yılki adaylar arasında 208 kişi ve 79 kurum bulunuyor. Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) gibi kuruluşlar, Save the Children, Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi isimleri potansiyel adaylar arasında gösteriyor.
Ödülün tarihi ve detaylar
İlk kez 1901 yılında verilen Nobel Barış Ödülü, bazı dönemlerde dünya savaşları veya uygun aday bulunamaması gibi nedenlerle verilmemişti. 10 Aralık'ta, yani Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümünde gerçekleşecek törenle sahibini bulacak olan ödülün bu yılki maddi değeri 12 milyon İsveç kronu olarak belirlendi. Stockholm'de başlayan Nobel Haftası kapsamında tıp, fizik, kimya ve edebiyat ödülleri sahiplerini bulurken, gözler şimdi Oslo'dan gelecek habere çevrilmiş durumda.
