Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), Gazze Şeridi'ndeki yıkımın ekonomik bilançosunu ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı. Ekim 2023'ten bu yana devam eden çatışmaların ardından bölgenin yeniden ayağa kaldırılabilmesi için 71,5 milyar dolarlık bir finansman gerektiği belirtildi.
Ekonomik varlıkların yüzde 92'si yok oldu
Raporda yer alan verilere göre, Gazze'deki ekonomik altyapının yüzde 92'si ya tamamen yıkıldı ya da ağır hasar gördü. 2025 yılı itibarıyla kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla günlük 0,58 dolar seviyesine gerileyerek 2022 verilerinin sadece yüzde 17'sine denk geldi.
İşsizlik oranının yüzde 78 gibi rekor bir seviyeye ulaştığı bölgede, Gazze'nin Filistin ekonomisindeki payı yüzde 17,4'ten yüzde 4'ün altına düştü. Tarım ve sanayi sektörlerinde üretim yüzde 94, inşaat sektöründe ise yüzde 99 oranında durma noktasına geldi.
Yıkımın maliyeti katlanarak artıyor
Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler'in ortaklaşa yaptığı değerlendirmeler, fiziksel altyapı hasarının 35,2 milyar dolar, sosyal ve ekonomik kayıpların ise 22,7 milyar dolar olduğunu gösteriyor. Toplamda 71,5 milyar dolar olarak hesaplanan yeniden inşa maliyetinin, mevcut şartlar altında daha da artabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.
Acil çözüm bekleyen üç temel öncelik
UNCTAD, bölgenin toparlanması için üç kritik adımın atılması gerektiğini vurguluyor. Bu öncelikler arasında Filistin'in alıkonulan gelirlerinin transfer edilmesi, bankacılık sisteminin korunması ve yeniden inşa desteklerinin yaşanan yıkımın gerçek ölçeğiyle uyumlu hale getirilmesi yer alıyor.
