ABD-İran Hattında Kritik Eşik: 60 Günlük Ateşkes ve 24 Milyar Dolarlık Taslak Masada
ANKARA-BHA — ABD ile İran arasında karşılıklı askeri hamlelerle zirveye tırmanan gerilimde, arka kapı diplomasisine dair çarpıcı iddialar uluslararası gündeme bomba gibi düştü. ABD’nin İran’ın güneyindeki Bender Abbas çevresine düzenlediği hava saldırılarına, Tahran yönetiminin bir Amerikan hava üssünü hedef alarak karşılık vermesinin ardından, tarafların 60 günlük bir ateşkes taslağı üzerinde müzakere yürüttüğü ileri sürüldü.
Hürmüz Boğazı İçin Yeni Düzenleme ve 24 Milyar Dolarlık Kaynak
Uluslararası haber ajansları ve ABD merkezli medya kuruluşlarının aktardığı taslak metne göre, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin merkezinde Hürmüz Boğazı krizi yer alıyor. Taslak metinde yer alan kritik maddeler şu şekilde:
Deniz Ticareti: İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti uygulamasından vazgeçmesi, bölgedeki mayınların temizlenmesi ve boğazın uluslararası deniz ulaşımına tamamen açık hale getirilmesi hedefleniyor.
Müzakere Masası: 60 günlük bu geçici ateşkes sürecinde, İran’ın nükleer programı ve Washington'ın uyguladığı ekonomik yaptırımların yeniden kapsamlı şekilde masaya yatırılması planlanıyor.
Finansal Teşvik: Mutabakatın sağlanması halinde ilk aşamada İran’a dondurulmuş varlıklarından 12 milyar dolar, 60 günlük sürenin başarıyla tamamlanmasının ardından ise 12 milyar dolar daha olmak üzere toplam 24 milyar dolarlık bir kaynak aktarımı öngörülüyor.
Gözler Trump’ın Kararında: Süre İstedi
Washington kulislerinden sızan bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın önüne gelen bu ateşkes taslağını değerlendirmek ve son kararını vermek üzere kurmaylarından birkaç gün süre istediği belirtildi.
Analistler, iki ülkenin de henüz bu taslak metnin varlığını resmi olarak doğrulamadığına dikkat çekerken; sahada devam eden askeri operasyonların, masada el yükseltme ve avantaj sağlama stratejisi olabileceğini vurguluyor.
Sahada Kontrollü Gerilim: İHA Düşürüldü
Diplomasi trafiğine yönelik iddialar sürerken, bölgede askeri hareketlilik hız kesmedi. İran yerel kaynakları, Buşehr eyaletine bağlı Cem ilçesi yakınlarında "düşmana ait" olduğu öne sürülen bir insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğünü duyurdu.
ABD’nin stratejik liman kenti Bender Abbas yakınlarına vurduğu darbeler sonrası, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Amerikan üslerine yönelik misillemeleri, bölgedeki kontrollü gerilimin her an büyük bir savaşa evrilme riskini canlı tutuyor.
Doha Temasları Yumuşama Sinyali mi?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın Katar’ın başkenti Doha’da gerçekleştirdiği kritik temasların ardından gelen açıklamalar, Tahran’ın dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılması karşılığında geri adım atabileceğine işaret ediyor.
Buna karşın ABD kanadı, küresel enerji koridoru olan Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tek bir ülkenin inisiyatifine bırakılamayacağı yönündeki net duruşunu koruyor. Önümüzdeki günlerde Trump yönetiminin vereceği nihai karar, Orta Doğu'da kartların yeniden dağıtılmasını ya da çatışmanın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasını belirleyecek.
