Gerilim Tırmanıyor: AB’den Kararın 10. Yıl Dönümünde Çin ve Filipinler’e "Hukuka Uyun" Çağrısı
Avrupa Birliği (AB), Filipinler ve Çin Halk Cumhuriyeti arasında Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik ihtilaflarına ilişkin verilen tarihi tahkim kararının 10. yıl dönümünde resmi bir açıklama yayımladı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi tarafından yapılan açıklamada, 2016 yılında alınan kararın yasal olarak bağlayıcı olduğu hatırlatıldı ve bölgede artan askeri hareketlilikten duyulan derin endişe dile getirildi.
Güney Çin Denizi’nde kıyıdaş ülkeler arasında uzun yıllardır devam eden egemenlik krizinde kritik bir eşik geride kaldı. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) Ek VII uyarınca kurulan Hakem Heyeti'nin 12 Temmuz 2016'da açıkladığı tarihi kararın üzerinden tam 10 yıl geçti.
Avrupa Birliği Konseyi, bu dönüm noktasında yayımladığı basın bildirisiyle uluslararası kamuoyuna ve davanın taraflarına net mesajlar verdi.
"2016 Tahkim Kararı Kesindir ve Bağlayıcıdır"
AB adına yapılan açıklamada, bağımsız ve tarafsız hakem heyeti tarafından UNCLOS'a uygun olarak verilen 2016 Tahkim Kararı'nın nihai ve taraflar için yasal olarak bağlayıcı olduğunun altı çizildi. Uluslararası hukukun üstünlüğüne vurgu yapan birlik, uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde bir mihenk taşı olan bu karara tarafların tam anlamıyla saygı göstermesi ve kararı uygulaması gerektiğini belirtti.
AB, denizlerdeki tüm faaliyetlerin hukuki çerçevesini çizen UNCLOS'a olan sarsılmaz bağlılığını yinelerken; küresel güvenlik, bölgesel istikrar ve açık deniz rotalarının korunması için seyrüsefer (denizde ilerleme) ve uçuş özgürlüğü haklarının korunmasının kritik önemde olduğunu ifade etti.
AB Açıklamasından Öne Çıkan Başlıklar
Hukuki Bağlayıcılık: 12 Temmuz 2016'da alınan karar kesin bir hüküm teşkil etmektedir ve her iki ülke tarafından eksiksiz uygulanmalıdır.
Tek Taraflı Eylemlere Karşı Duruş: AB, uluslararası hukuka dayalı düzeni tehlikeye atan, bölgesel istikrarı baltalayan her türlü tek taraflı eyleme kesin bir şekilde karşı çıkmaktadır.
Davranış Kuralları Anlaşması (Code of Conduct): ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) ve Çin arasında Güney Çin Denizi'ne yönelik UNCLOS ile uyumlu, yasal olarak bağlayıcı bir "Davranış Kuralları Anlaşması" imzalanması yönündeki çabalar desteklenmektedir.
Bölgede Tehlikeli Olaylar ve Artan Gerilim Endişe Verici
Son dönemde Güney Çin Denizi'nde askeri unsurların karşı karşıya geldiği tehlikeli olayların ve sıcak temasların istikrarlı bir şekilde artmasından derin endişe duyulduğu aktarıldı.
AB, Hint-Pasifik bölgesinde ve ötesinde güvenli, serbest ve açık deniz rotalarının sürdürülebilmesi için tüm gerilimlerin ve sınır anlaşmazlıklarının, BM Şartı ve UNCLOS temel alınarak yalnızca diyalog ve barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği çağrısını yineledi.
