Dünyayı Rahatlatan Tarihi İmza: ABD ve İran Arasında "İslamabad Mutabakatı" Resmen Yürürlükte!
ABD Başkanı Donald Trump ve İran yönetimi, Pakistan ile Katar'ın arabuluculuğunda hazırlanan 14 maddelik tarihi mutabakat metnini elektronik olarak imzaladı. Anlaşmaya göre tüm cephelerde askeri operasyonlar durduruluyor, Hürmüz Boğazı açılıyor ve ABD 300 milyar dolarlık kalkınma planı hazırlıyor.
ANKARA (BHA) – Küresel siyaset ve ekonomide taşları yerinden oynatacak tarihi bir diplomatik başarıya imza atıldı. Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Donald Trump ile İran liderlerinin "İslamabad Mutabakat Anlaşması" adı verilen 14 maddelik metni elektronik ortamda karşılıklı olarak imzaladığını duyurdu.
Sürecin mimarlarından Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, en üst düzeyde atılan bu imzaların tarafların kesin diplomatik çözüm iradesini ortaya koyduğunu belirterek, teknik görüşmelerin başlatılması amacıyla 19 Haziran 2026 tarihinde İsviçre'de resmi bir tören düzenleneceğini açıkladı.
Silahlar Susuyor, Ablukalar Kalkıyor
Tarihi mutabakat uyarınca taraflar, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sonlandıracak. ABD ve İran, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç tehdidinde bulunmaktan kaçınmayı taahhüt etti.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte en kritik adımlar denizlerde atılacak:
Deniz Ablukası Kalkıyor: ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırma sürecini başlatacak ve 30 gün içinde tamamen sona erdirecek.
Hürmüz Boğazı Açılıyor: İran, ticari gemilerin İran Körfezi ile Umman Denizi arasında güvenli, ücretsiz ve geçiş yapabilmesi için gerekli düzenlemeleri 30 gün içinde hayata geçirecek.
Askeri Çekilme: ABD, nihai anlaşmanın ardından İran sınırlarına yakın bölgelerdeki kuvvetlerini 30 gün içinde geri çekecek.
ABD'den 300 Milyar Dolarlık Kalkınma Planı ve Muafiyetler
Mutabakat metnindeki en dikkat çekici maddelerden biri ekonomik adımlar oldu. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması amacıyla en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlayacak. Ayrıca ABD, Birleşmiş Milletler ve UAEA kararları dahil olmak üzere yaptırımların kaldırılması için bir takvim üzerinde çalışmayı kabul etti.
Bu süreçte İran ham petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatına yönelik çeşitli muafiyetler sağlanırken, İran'ın dondurulmuş veya erişimi kısıtlanmış fon ve varlıkları da kullanıma açılacak.
Nükleer Taahhüt ve 60 Günlük Süre
Nükleer faaliyetler konusunda ise İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit ederken, zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının UAEA gözetiminde seyreltilerek ortadan kaldırılması kabul edildi. Nihai anlaşmaya kadar taraflar mevcut statükoyu koruyacak; İran nükleer seviyesini sabit tutarken ABD yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker göndermeyecek.
Nihai anlaşmanın en geç 60 gün içinde müzakere edilerek sonuçlandırılması ve bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararıyla onaylanması planlanıyor.
