İran’da gerilim tırmanıyor: ABD ile tatbikat krizi, patlama ve sert tehditler
İran’da ABD ile artan askeri gerilim, stratejik liman kentinde yaşanan patlama ve ülke içindeki protestolarla birlikte tansiyonu yükseltti. Hürmüz Boğazı’nda ilan edilen tatbikatlar, Washington’dan sert uyarılara neden olurken, Tahran yönetimi olası bir saldırıya “ağır karşılık” mesajı verdi.
TAHRAN
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı’nda Pazar günü başlayacak iki günlük canlı ateşli deniz tatbikatı düzenleyeceğini açıkladı. Tatbikatın, bölgede ABD savaş gemilerinin bulunduğu bir dönemde ilan edilmesi dikkat çekti. ABD yönetimi, İran’ın “güvensiz eylemlerine tolerans gösterilmeyeceğini” belirterek, olası bir tehdide karşı hızlı ve sert yanıt verilebileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin küresel petrol arzı açısından risk oluşturduğuna işaret ediyor.
Bandar Abbas’ta patlama
Gerilimin arttığı bir diğer gelişme ise İran’ın güneyindeki stratejik Bandar Abbas Limanı’nda yaşandı. Liman bölgesinde meydana gelen patlamada 1 kişinin hayatını kaybettiği, 14 kişinin yaralandığı bildirildi. Yetkililer patlamanın nedenine ilişkin soruşturma başlatıldığını açıklarken, muhalif kaynaklar sabotaj ihtimalini gündeme getirdi. Olay, İran’ın en önemli ticari ve askeri limanlarından birinde güvenlik endişelerini artırdı.
Protestolar ve baskılar
Ülke genelinde devam eden protestolar da gündemdeki yerini koruyor. Güvenlik güçlerinin müdahaleleri sürerken, rejim karşıtı gösterilerle bağlantılı çok sayıda kişinin gözaltına alındığı bildirildi. İran yönetimi, bazı öğrenci gruplarını ve muhalif yapılanmaları dış güçlerle bağlantılı olmakla suçladı. Uydu görüntülerine dayandırılan bazı değerlendirmelerde, nükleer tesislerde hareketliliğin arttığı öne sürüldü.
Hamaney’den mesaj, sert tehditler
İran Lideri Ayetullah Ali Hamaney, haftalar sonra ilk kez kamuoyu karşısına çıkarak devrim yıldönümü kapsamında Ayetullah Humeyni’nin türbesini ziyaret etti. Hamaney’e yakın isimlerden yapılan açıklamalarda, İran’a yönelik herhangi bir saldırının “bölge genelinde ağır sonuçları olacağı” vurgulandı. Üst düzey bir danışman, olası bir saldırıya İsrail’i de kapsayacak şekilde yanıt verileceğini ifade etti.
Diplomasi trafiği sürüyor
Tahran yönetimi askeri hazırlık mesajları verirken, diplomatik temaslarını da sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, füze programı, nükleer faaliyetler ve bölgesel politikalar konusunda geri adım atılmayacağını yineledi. İran’ın Rusya başta olmak üzere bazı ülkelerle temaslarını sürdürdüğü belirtiliyor.
Analistler, art arda gelen bu gelişmelerin Orta Doğu’da yeni bir krizin kapısını aralayabileceğini ve özellikle ABD ile İran arasında doğrudan bir çatışma riskinin arttığını değerlendiriyor.
