Gökbilimciler karanlık maddenin dağılımını gösteren en ayrıntılı haritayı çıkardı
Bilim insanları, evrendeki karanlık maddenin dağılımını şimdiye kadarki en yüksek doğrulukla ortaya koyan yeni bir kozmik harita hazırladı.
WASHINGTON
Gökbilimciler, dolunaydan yaklaşık üç kat daha büyük bir gökyüzü alanını inceleyerek, evrendeki karanlık maddenin dağılımını gösteren şimdiye kadarki en doğru kozmik haritayı ortaya çıkardı.
Bilim insanları, yıldızlar ve gezegenler gibi görünür maddenin evrendeki toplam maddenin yalnızca yaklaşık yüzde 15’ini oluşturduğunu, ışık yaymayan ya da yansıtmayan karanlık maddenin ise evrendeki maddenin büyük bölümünü meydana getirdiğini belirtti. Karanlık maddenin varlığı doğrudan gözlemlenemese de, yerçekimsel etkileri üzerinden tespit edilebiliyor.
Yeni harita, yerçekiminin etkisiyle yaklaşık 250 bin uzak galaksinin görüntülerinde oluşan hafif bozulmaların analiz edilmesine dayanan ışık kırılması (kütleçekimsel merceklenme) yöntemiyle hazırlandı. Bu sayede karanlık maddenin dağılımı benzeri görülmemiş bir hassasiyetle belirlendi.
James Webb Uzay Teleskobu’ndan elde edilen gözlemlere dayanan çalışma, Hubble Uzay Teleskobu kullanılarak oluşturulan önceki haritalara kıyasla doğruluğu iki katına çıkardı. Harita, evrenin daha geniş bölgelerini kapsarken, 8 ila 10 milyar yıl öncesine uzanan daha eski kozmik dönemlere dair veriler de sunuyor.
NASA’nın Kaliforniya’daki Jet İtki Laboratuvarı’nda görev yapan gökbilimci Diana Scognamiglio, James Webb Uzay Teleskobu’nun gelişmiş yeteneklerinin karanlık maddenin daha ince yapılarının tespit edilmesine ve daha önce gözlemlenmemiş madde kümelerinin ortaya çıkarılmasına imkân tanıdığını ifade etti.
Araştırma kapsamında hazırlanan harita, galaksi kümeleri ve devasa karanlık madde ipliklerinden oluşan “kozmik ağ” olarak bilinen yapının eşi benzeri görülmemiş ayrıntılarını gözler önüne serdi. Bilim insanları, bu bulguların galaksilerin oluşumu ve evrenin zaman içindeki evrimine dair modellerin geliştirilmesine önemli katkılar sağlamasını bekliyor.
