Küresel Teknoloji ve Tedarik Zincirinde Yeni Dönem: İkinci Pax Silica Zirvesi’nin Sonuçları Açıklandı
ABD Ekonomik İşlerden Sorumlu Müsteşarı Jacob Helberg tarafından Aralık 2025'te hayata geçirilen "Pax Silica" girişiminin ikinci zirvesi, yapay zeka (AI) ve küresel tedarik zinciri güvenliğine yön verecek çok kritik kararlarla tamamlandı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Ofisi, zirvede alınan kararları ve küresel ortaklık taahhütlerini resmi bir bilgi notuyla (Fact Sheet) kamuoyuna duyurdu.
Kritik mineraller, yarı iletkenler, gelişmiş imalat ve yapay zeka altyapılarını kapsayan güvenli ve yenilikçi bir tedarik zinciri oluşturmayı hedefleyen Pax Silica, müttefik ülkeler arasında yeni bir ekonomik güvenlik konsensüsü inşa ediyor.
Zirvenin Öne Çıkan Başlıkları ve Alınan Kararlar
1. "Yapay Zeka Fırsat Bildirisi" İmzalandı (Türkiye de Dahil)
Amerika Birleşik Devletleri ve aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 30'u aşkın (yaklaşık 35) Pax Silica ekonomisi, "Yapay Zeka Fırsatı Ortak Bildirisi"ni (Joint Statement on AI Opportunity) imzaladı.
Bu bildiriyle ortak ülkeler; yapay zeka alanında büyümeyi ve inovasyonu destekleyen, girişimcileri, start-up'ları ve özel sektörü güçlendiren proaktif bir düzenleyici yaklaşım üzerinde uzlaştı.
İmza Atan Ülkeler: Arjantin, Ermenistan, Avustralya, Bahreyn, Şili, Kosta Rika, Danimarka, El Salvador, Estonya, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Hindistan, İsrail, İtalya, Japonya, Kazakistan, Letonya, Litvanya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Panama, Paraguay, Filipinler, Polonya, Portekiz, Katar, Güney Kore, Singapur, İsveç, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık ve ABD.
2. Pax Silica Girişimi 24 Üyeye Ulaştı
2026 Zirvesi sonucunda 10 yeni ortak daha ana deklarasyonu imzalayarak resmi olarak Pax Silica üyesi oldu.
Yeni Katılanlar: Arjantin, Şili, Kosta Rika, El Salvador, Avrupa Birliği (AB), Almanya, Yunanistan, Kazakistan, Hollanda ve Panama.
Bu katılımlarla birlikte Pax Silica’nın resmi imzacı sayısı 24’e yükseldi. Tayvan ise ilkeleri desteklediğini ABD-Tayvan Ekonomik Güvenlik İşbirliği bildirisiyle ayrıca teyit etti.
3. Panama’da Yapay Zeka Destekli Lojistik Pilot Projesi
Küresel tedarik zincirinin güvenliğini artırmak adına Panama’da bir pilot proje başlatılıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Panama ve bu rota üzerinden yüksek değerli yapay zeka ürünleri taşıyan ortaklar için rekabetçi bir finansman fırsatı duyuracak.
Proje kapsamında; yarı iletkenler, kritik mineraller ve yapay zeka altyapı ürünlerinin sevkiyatını hızlandıracak, yapay zeka tabanlı bir ürün menşei ve kimlik doğrulama platformu geliştirilecek. Gümrük ve liman sistemlerine entegre edilecek bu sistem Panama'da başarılı olursa diğer Pax Silica ülkelerine de genişletilecek.
4. Stanford Üniversitesi ile "Foundry School" Girişimi
Zirvenin son gününde Müsteşar Jacob Helberg, iş gücü gelişimini desteklemek amacıyla Stanford Üniversitesi ortaklığıyla kurulan "Foundry School" girişimini tanıttı.
CEO Seminerleri: Stanford’da başlayacak seminer dizisiyle, gelişmiş imalat sektörünün lider kurucuları ve CEO'ları başarılı endüstriyel girişimlerin arkasındaki stratejileri anlatacak.
Gelişmiş İmalat Müfredatı: Stanford ve ABD Dışişleri Bakanlığı, dünyada bir ilk olan "gelişmiş imalat" (advanced manufacturing) müfredatı geliştirdi. Bu müfredat, tüm Pax Silica ekonomilerindeki eğitim kurumları tarafından kendi sınıflarında uygulanabilecek. Bu sayede hem ekonomik gücü hem de ulusal güvenliği pekiştirecek yeni nesil teknolog, politika yapıcı ve endüstri liderleri ortak bir çerçevede yetiştirilecek.
