Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Konseyi'nin Bişkek'te gerçekleştirdiği zirve, örgütün 25. kuruluş yıl dönümüne denk gelen kritik kararlarla sonuçlandı. Zirvede, aralarında Bişkek Bildirgesi ve 7 Haziran 2002 tarihli ŞİÖ Şartı'na yönelik değişiklik ve eklemeleri içeren protokolün de bulunduğu 24 belge kabul edildi.
Uyuşturucu ve Güvenlik Alanında Yeni Programlar
Liderler, uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele konusunda 2030'a kadar sürecek işbirliği programını onayladı. Ayrıca sentetik uyuşturucular ve öncü maddelerinin yayılmasıyla mücadele tedbirlerinin koordinasyonuna yönelik yeni bir program da kabul edildi. Güvenlik alanında, üye devletlerin karşılaştığı tehditlere karşı kurulacak Evrensel Merkez'in çalışma usulleri belirlendi.
Çevre ve Sürdürülebilirlik Adımları
Zirvede, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir yönetimi için ŞİÖ Girişimi ile bu girişim kapsamında 2026-2031 dönemini kapsayan Ortak Eylem Planı onaylandı. Ayrıca, 2026-2030 yıllarını kapsayan Yeşil Teknoloji Koridoru oluşturulmasına yönelik işbirliği programı da kabul edildi.
Dijital ve Altyapı Projeleri
Ekonomik işbirliği çerçevesinde, 2026-2030 döneminde üye devletlerde liman ve lojistik merkezlerinin geliştirilmesine yönelik eylem planı onaylandı. Bunun yanı sıra, bölgesel veri merkezleri kurulması, bilgi işlem kapasitelerinin artırılması ve yapay zeka endüstrisinin geliştirilmesi konsepti kabul edildi.
Uluslararası İşbirliği Genişliyor
ŞİÖ Sekreterliği ile Afrika Birliği Komisyonu arasında mutabakat zaptı imzalanması kararı da alındı. Ayrıca, 17 Eylül 2021 tarihli Uluslararası Bilgi Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Etkileşim Planı'nın süresi 2026-2028 dönemini kapsayacak şekilde uzatıldı. Zirvede ayrıca, örgüt bünyesindeki faaliyetlere ilişkin çok sayıda rapor da değerlendirildi.
