SPK’dan uzaktan kimlik tespitinde kripto varlık düzenlemesi
28 Şubat 2026 tarihli ve 33182 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerine ilişkin uzaktan kimlik tespiti düzenlemesini kripto varlık hizmet sağlayıcıları da kapsayacak şekilde genişletti.
“Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)” başlığıyla güncellenen düzenleme, uzaktan müşteri edinimi ve elektronik sözleşme süreçlerinde yeni yükümlülükler getiriyor.
Kapsam genişletildi
Tebliğin adı ve amacı değiştirilerek kripto varlık hizmet sağlayıcıları açık şekilde kapsama alındı. Böylece platformlar, kripto varlık saklama kuruluşları ve ilk satış/dağıtım hizmeti sunan kuruluşlar da uzaktan kimlik tespiti kurallarına tabi olacak.
Risk değerlendirmesi zorunlu
Uzaktan kimlik tespiti sürecinde görüntülü görüşme öncesinde elektronik başvuru formu doldurulacak ve kişi hakkında risk değerlendirmesi yapılacak. Formda, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği (Sıra No: 19)’da belirtilen asgari bilgilere yer verilmesi gerekecek. Riskli bulunan başvurularda süreç görüntülü görüşme aşamasına geçmeden sonlandırılabilecek.
Yılda iki kez gözden geçirme
Uzaktan kimlik tespiti prosedürleri yılda en az iki kez gözden geçirilecek. Güvenlik ihlali, mevzuat değişikliği veya dolandırıcılık riski ortaya çıkması halinde süreç ayrıca revize edilecek.
Canlılık testi ve sahte yüz önlemi
Görüntülü görüşme aşamasında kişinin “canlılık” kontrolü yapılacak. Sahte yüz (deepfake) teknolojilerine karşı ilave güvenlik tedbirleri alınması zorunlu olacak.
Engellilere erişim yükümlülüğü
Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar, engelli bireylerin hizmetlere erişimini sağlamak için gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak.
İspat yükümlülüğü kuruma ait
Uzaktan kimlik tespitiyle müşteri edinilen kişilerle ilgili doğabilecek uyuşmazlıklarda ispat yükümlülüğü ilgili aracı kuruma, portföy yönetim şirketine veya kripto varlık hizmet sağlayıcıya ait olacak.
Yapay zekâ düzenlemesi
Tebliğe eklenen 14/A maddesiyle, uzaktan kimlik tespitinde yapay zekâ temelli yöntemlerin kullanılmasına imkân tanındı. Bu uygulamalarda MASAK düzenlemeleri esas alınacak. SPK, yapay zekâ kullanımına ilişkin ilave usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
Elektronik sözleşmeler yazılı sayılacak
Belirlenen teknik şartlara uygun olarak elektronik ortamda kurulan sözleşmeler, yazılı şekil şartını sağlamış kabul edilecek. Bu hüküm; yatırım hizmetleri sözleşmelerinin yanı sıra teminat, kefalet ve temlik sözleşmelerini de kapsayacak.
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girerken, hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütecek.
