TARİHİ ZİRVEDEN DEV ANLAŞMA: ABD ve Çin Arasında Ticaret ve Güvenlikte Yeni Dönem
BEYAZ SARAY / 17 MAYIS 2026 – ABD Başkanı Donald J. Trump’ın Çin Halk Cumhuriyeti’ne gerçekleştirdiği tarihi ziyaret, küresel piyasaları ve jeopolitik dengeleri derinden etkileyecek devasa anlaşmalarla sonuçlandı. 2017 yılından bu yana bir ABD Başkanı’nın Çin’e yaptığı bu ilk ziyarette Başkan Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, küresel istikrarı artıracak, iki ülke arasındaki ticareti canlandıracak ve Amerikan işçisine doğrudan kazanç sağlayacak tarihi bir mutabakata vardı.
İşte iki süper gücün üzerinde anlaştığı dev paket ve öne çıkan kritik başlıklar:
Yeni Kurumlar Kuruluyor: Ticaret ve Yatırım Kurulları
İki lider, ikili ekonomik ilişkileri optimize etmek amacıyla yeni dönemin temel taşı olacak iki büyük kurumsal yapı oluşturdu:
ABD-Çin Ticaret Kurulu: Hassas olmayan malların iki ülke arasındaki ticaretini yönetecek.
ABD-Çin Yatırım Kurulu: Hükümetler arası düzeyde yatırımla ilgili konuların doğrudan tartışılacağı resmi bir forum olacak.
Amerikan Çiftçisine 17 Milyar Dolarlık Müjde
Anlaşma, ABD tarım sektörü için adeta yeni bir can suyu oldu. Çin, Ekim 2025'te verdiği soya fasulyesi alım taahhütlerine ek olarak; 2026 (orantılı), 2027 ve 2028 yıllarında her yıl en az 17 milyar dolarlık ABD tarım ürünü satın almayı taahhüt etti.
Ayrıca hayvancılık sektörünü rahatlatacak şu adımlar atıldı:
Kırmızı Et: Çin, süresi dolan 400'den fazla Amerikan sığır eti tesisinin listesini yeniledi ve yeni tesisler ekledi. Askıya alınan tüm tesislerin açılması için ortak çalışma başlatıldı.
Beyaz Et: USDA (ABD Tarım Bakanlığı) tarafından kuş gribinden arındırılmış olduğu onaylanan eyaletlerden tavuk eti ithalatı derhal yeniden başlayacak.
Boeing’e Dev Sipariş ve Kritik Madenler Hamlesi
200 Uçaklık Dev Anlaşma: Çin, kendi havayolları için 200 adet Amerikan yapımı Boeing uçağının ilk parti alımını onayladı. Bu hamle, Çin'in 2017'den bu yana Boeing uçakları satın almak için verdiği ilk taahhüt olarak kayıtlara geçti ve ABD imalat sektöründe yüksek ücretli istihdamı desteklemesi bekleniyor.
Nadir Toprak Elementleri: Çin; itriyum, skandiyum, neodimyum ve indiyum gibi kritik mineraller ile nadir toprak elementlerinin tedarik zinciri kesintilerine ilişkin ABD'nin endişelerini gidermeyi kabul etti. Ayrıca bu elementlerin üretim ve işleme ekipmanlarının satışına yönelik kısıtlamalar da masaya yatırılacak.
Küresel Güvenlik ve Diplomasi: Ortak Cephe
Zirvede sadece ekonomi değil, küresel güvenlik mimarisi de şekillendi. İki lider şu kritik konularda tam mutabakata vardı:
Hürmüz Boğazı: Hürmüz Boğazı'nın derhal yeniden açılması çağrısında bulunuldu ve hiçbir ülke veya kuruluşun buradan geçiş ücreti (toll) almasına izin verilemeyeceği vurgulandı.
Nükleer Tehditler: İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı net bir dille ifade edilirken, Kuzey Kore'nin nükleerden arındırılması yönündeki ortak hedef teyit edildi.
Zirve Diplomasisi: İki ülke, bu yılın sonlarında düzenlenecek olan G20 ve APEC zirvelerinde ev sahibi olarak birbirlerini destekleyecek. Ayrıca Başkan Trump, bu sonbaharda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i Washington'da ağırlayacak.
Beyaz Saray, anlaşmayı "Amerikan işçisi, çiftçisi ve sanayisi için büyük bir zafer" olarak nitelendirdi.
