Resmi Gazete’de Yayımlandı: Finansal Sistemde Yabancılara Uzaktan Kimlik Tespiti Dönemi Başladı
Suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında, finansal kurumların müşteri edinim süreçlerinde devrim niteliğinde bir değişikliğe gidildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği’nde yapılan değişiklik, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte, Türk vatandaşı olmayan kişilerin Türkiye'deki finansal kuruluşlar nezdinde uzaktan kimlik tespiti (dijital onboarding) yöntemiyle müşteri olabilmesinin önü açıldı.
Çipli Pasaport ve NFC (Yakın Alan İletişimi) Zorunlu Olacak
Uluslararası standartlara uyum sağlamak ve finansal güvenliği en üst düzeyde tutmak amacıyla, yabancı uyruklu gerçek kişilerin kimlik doğrulama süreçleri sıkı teknolojik şartlara bağlandı.
Dijital Eşleştirme: Uzaktan kimlik tespiti yapılabilmesi için yabancı kişinin Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun, NFC (Yakın Alan İletişimi) özelliğine sahip çipli pasaport kullanması zorunlu olacak.
Uzman Personel ve Görüntülü Görüşme: Süreç, özel eğitim almış uzman personel tarafından canlı görüntülü görüşme yoluyla yürütülecek. Pasaportun çipindeki biyometrik veriler ile fiziki belgedeki bilgiler dijital olarak doğrulanacak.
Doğrulama Şart: NFC teknolojisiyle doğrulama sağlanamazsa, uzaktan dijital iş ilişkisi kesinlikle kurulamayacak; görüşme esnasında kişinin ve belgesinin anlık görüntüleri kayıt altına alınacak.
Adresini Kanıtlayamayan Yabancı Müşteriye "Bloke" Şoku
Sistemin suistimal edilmesini ve yasa dışı para trafiğini önlemek amacıyla finansal hareketlere katı kısıtlamalar getirildi. Uzaktan kimlik tespitiyle sisteme dahil olan yabancı müşterilerin beyan ettikleri adres bilgileri, en geç 3 ay içinde sıkı bir denetimden geçirilecek.
Adres teyidi; yerleşim yeri belgesi, son 3 aya ait abonelik gerektiren bir fatura (elektrik, su, doğalgaz vb.), kamu kurumu belgeleri veya ilgili ülkenin güvenilir kamu veri tabanları üzerinden risk bazlı analizlerle yapılacak. Bu adres teyidi eksiksiz şekilde tamamlanana kadar, müşterilerin hesaplarından para transferi yapmasına veya nakit çekmesine kesinlikle izin verilmeyecek.
Riskli Ülkelere Yasak ve MASAK'a 3 Aylık Raporlama
Yeni düzenleme kapsamında müşteri kabul edecek olan banka ve finansal kuruluşlar, risk yönetimi prosedürlerini en üst seviyeye çıkaracak.
Coğrafi Kısıtlama: Finansal kuruluşlar, "riskli" kategoride değerlendirdikleri ülkelerin vatandaşlarını, uzaktan pasaport kontrolü yöntemiyle müşteri olarak kabul edemeyecek.
MASAK Takibi: Kurumlar, sistemin devreye girmesinden itibaren 1 ay içinde aldıkları tüm tedbirleri ve oluşturdukları rehberleri MASAK’a bildirmek zorunda olacak. Ayrıca, bu yöntemle kabul edilen yabancı müşterilere ilişkin istatistiki veriler, 3'er aylık dönemler halinde düzenli olarak MASAK’a raporlanacak.
İlk Hareket Kendi Hesabından Olacak: Sıkı Takip Mekanizması
Dijital süreçlerle sisteme dahil olan yabancıların, süreç içerisinde Türk vatandaşlığı kazanması veya Türkiye’de vergi mükellefi olması durumunda, yeni kimlik kartı örnekleri ya da vergi kimlik numaraları elektronik ortamda alınarak mevcut hesap bilgileriyle anında ilişkilendirilecek.
Güvenlik zincirinin son halkası olarak, uzaktan açılan hesapların aktivasyonu için müşterinin yurt içi veya yurt dışındaki bir banka hesabından ya da kendi adına kayıtlı kredi/banka kartından ilk para transferini yapması zorunlu olacak. Bu hesaplara yalnızca kişinin yurt dışındaki kendi adına açılmış hesaplarından para gönderilebilecek ve hesaptan çıkışlar da yine sadece kişinin kendi yurt dışı hesaplarına yapılabilecek.
