Resmî Gazete'de Yayımlandı: Şirketler İçin Yeni "Kurumlar Vergisi" Dönemi Başladı
Hazine ve Maliye Bakanlığı, iş dünyasının ve mali müşavirlerin merakla beklediği Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ni yayımladı. GYO'lardan Teknokent firmalarına, yatırım teşvik belgelerinden şirketlerin taşınmaz satışlarına kadar vergi uygulamalarında kurallar tamamen değişti. İşte detaylar...
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 25), bugünkü Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Şirketlerin vergi planlamalarını ve beyanname süreçlerini doğrudan etkileyecek yeni düzenlemeler 4 ana başlık altında toplandı:
GYO ve Yatırım Fonlarında "Vergi İstisnası" İçin Kar Dağıtımı Zorunlu Oldu
Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO) ve taşınmaz kazancı elde eden fonların kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilmesi için getirilen "kazancın %50’sini dağıtma" şartının uygulama usulleri netleşti:
Zarar Eden Şirketler Muaf: Taşınmaz faaliyetlerinin veya şirketin toplam tüm faaliyetlerinin zararla sonuçlanması halinde kar dağıtımı şartı aranmayacak.
Diğer Faaliyetler Zarar Ederse: Taşınmaz faaliyetleri karlı, diğer faaliyetler zararlıysa ve toplam kazanç taşınmaz karından düşükse; istisna için toplam net kazancın yarısının (%50) dağıtılması yeterli sayılacak.
Ortak Giderler Nasıl Dağıtılacak?: Taşınmaz faaliyetleri ile diğer işlerin birlikte yürütülmesi halinde müşterek genel giderler, cari yıl maliyetlerinin birbirine oranı esas alınarak dağıtılacak. Ortak kullanılan makine ve araçların amortismanları ise işlerde kullanıldıkları gün sayısına göre hesaplanacak.
Sermayeye Ekleme Kurtarmayacak: Karın sermayeye eklenmesi kar dağıtımı olarak kabul edilmeyecek. Kar dağıtımında SPK mevzuatına göre belirlenen net dağıtılabilir kar esas alınacak ancak bu tutar VUK kayıtlarındaki karı aşamayacak.
Avans Kar Payları: 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara ilişkin dağıtılan avans kar payları da bu hesaplamada dikkate alınacak.
İstisnalarda Yeni Dönem: "Faaliyet" ve "İşlem" Esaslı Ayrımı
Beyannamelerde en çok tereddüt yaşanan "istisna faaliyet zararlarının diğer kazançlardan mahsubu" konusuna kesin bir standart getirildi. İstisnalar iki keskin gruba ayrıldı:
Faaliyet Esaslı İstisnalar (Zarar, Kardan Düşülebilir)
Aynı hesap dönemindeki tüm projeler ve faaliyetler bir bütün olarak değerlendirilecek. Aynı istisna türü içindeki projelerin zararları, karlarından mahsup edilerek net tutar beyan edilecek.
Örnek: Teknokentte (Teknoloji Geliştirme Bölgesi) yürüttüğü iki projeden birinden 2.500.000 TL kar, diğerinden 1.000.000 TL zarar eden bir yazılım şirketi, beyannamede sadece net 1.500.000 TL'yi istisna edebilecek.
Hangi İstisnalar Bu Kapsamda?: Teknokent kazançları, Serbest Bölge kazançları, Yurt dışı şube/inşaat kazançları, Eğitim-öğretim kazanç istisnası.
İşlem Esaslı İstisnalar (Zarar, Kardan Düşülemez!)
Bu grupta her bir işlem bağımsızdır. Kazanç doğuran işlem istisnaya konu edilirken, zarar doğuran işlem Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak matraha eklenecek, kardan düşülemeyecek.
Örnek: Banka borcuna karşılık iki ayrı taşınmazını satan bir şirket; ilk satıştan 3.500.000 TL kar, ikincisinden 1.500.000 TL zarar ettiyse; 3.500.000 TL'yi istisna ederken, 1.500.000 TL zararı KKEG yapmak zorundadır. Zarar kardan düşülerek net 2.000.000 TL üzerinden işlem yapılamayacak.
Hangi İstisnalar Bu Kapsamda?: Taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazançları, iştirak kazançları, Sat-kirala-geri al işlemleri.
Asgari Kurumlar Vergisinde "Yatırım Teşvik" Muamması Çözüldü
Yeni uygulanmaya başlanan Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi hesaplanırken, indirimli kurumlar vergisi nedeniyle alınmayan vergilerin asgari vergiden düşülmesinde 2 Ağustos 2024 tarihi milat kabul edildi. Bu tarihten sonra yatırım teşvik belgesinde yapılan revizeler (yatırım tutarı artışları) asgari vergi hesabında dikkate alınmayacak.
Mükelleflere bu ayrımı yapabilmeleri için iki yöntem sunuldu:
Doğrudan Düşüm Yöntemi: Alınmayan verginin tamamı, 2 Ağustos 2024 öncesi belgedeki yatırıma katkı tutarından düşülecek.
Oranlama Yöntemi: Alınmayan vergi tutarı, Ağustos 2024 öncesi ve sonrası yatırım tutarlarının oranına göre bölüştürülecek ve sadece eski döneme isabet eden kısım asgari vergiden indirilecek.
Yürürlük
Resmî Gazete’de yayımlanan bu yeni tebliğ, yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi. Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütecek. Şirketlerin mali işler ve muhasebe departmanlarının, önümüzdeki geçici vergi dönemlerinden itibaren beyannamelerini bu yeni kurallara göre şekillendirmesi gerekiyor.
