YENİ Parti Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Türkiye'deki çocuk yoksulluğu, erken yaşta evlilikler, istismar, okul saldırıları ve MESEM kapsamındaki iş kazalarına ilişkin verileri gündeme getirdi. Kaya, 2027 bütçesini eleştirerek çocuklara yönelik sosyal desteklerin artırılması ve kamu kurumlarının sorumluluklarını yerine getirmesi çağrısında bulundu.
YENİ Parti Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında yaptığı yazılı açıklamada çocukların karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çekti. TÜİK, İSİG ve çeşitli kurumların verilerini paylaşan Kaya, çocuk yoksulluğundan eğitim hakkına, istismardan çocuk işçi ölümlerine kadar birçok başlıkta iktidarın politikalarını eleştirdi.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin kabulünün 37. yılında Türkiye'de çocukların temel haklara erişiminde sorunlar yaşandığını belirten Kaya, devletin çocukları koruma sorumluluğunun yaşam koşulları üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Çocukların Yüzde 36,8'i Yoksulluk Riski Altında
TÜİK'in 2025 verilerine göre Türkiye'deki çocukların yüzde 36,8'inin yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu belirten Kaya, devlet okullarında tüm öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek ile temiz içme suyu sağlanmasını istedi.
Çocukların beslenme ve ulaşım ihtiyaçlarının kamu bütçesinde karşılanması gerektiğini söyleyen Kaya, şu ifadeleri kullandı:
"Bir çocuk okula aç gidiyorsa, bir başkası yol parası olmadığı için derse yetişemiyorsa o çocuğun öğünü de yol parası da bakanlıkların bütçesinde yer almalıdır. Ailelere kaç çocuk yapacaklarını söyleyen iktidar, dünyaya gelen çocukların ne yiyeceğini, nasıl barınacağını, güvenliklerini de düşünsün."
Şartlı Eğitim Yardımında 412 Bin 610 Kişilik Düşüş Sorusu
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın 11 Kasım'daki bütçe sunumunu değerlendiren Kaya, Sosyal ve Ekonomik Destek kapsamında 199 bin 899 çocuğun ailesinin yanında desteklendiğini, bunlardan 44 bin 410'unun Okul Destek Projesi'nden yararlandığını hatırlattı.
Bakanlığın bütçe teklifindeki şartlı nakit transferi hedeflerine dikkat çeken Kaya, 2025 yılında 1 milyon 462 bin 610 kız çocuğunun bu destekten yararlandığını, 2029 yılı için ise hedefin 1 milyon 50 bin olarak belirlendiğini söyledi.
Aradaki 412 bin 610 kişilik farkın gerekçesini soran Kaya, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a şu soruları yöneltti:
"Sayın Göktaş, 2029 hedefiniz, 2025'te destek alan kız çocuğu sayısının 412 bin 610 altında. Bu hedefi hangi veriye dayanarak belirlediniz? Desteğe ihtiyaç duyan kız çocuklarının sayısının azalacağını öngörüyorsanız, dayanağını yayımlayın. İhtiyacı devam eden her çocuğun bu yardıma erişeceğini nasıl güvence altına alacaksınız?"
Kaya ayrıca Okul Destek Projesi'nin sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi. Projeden yararlanan 44 bin 410 çocuğun kaçında devamsızlığın azaldığının ve yoksulluk nedeniyle eğitimden kopan kaç çocuğun yeniden okula kazandırıldığının açıklanması çağrısında bulundu.
8 Bin 68 Kız Çocuğunun Evliliği Resmi Kayıtlara Geçti
TÜİK verilerine göre 2025 yılında 16 ve 17 yaşındaki 8 bin 68 kız çocuğunun evliliğinin resmi kayıtlara geçtiğini belirten Kaya, bu rakamın yalnızca resmi nikahları kapsadığına dikkat çekti.
Erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi için okul devamsızlığının erken uyarı sistemi olarak değerlendirilmesini isteyen Kaya, evlilik baskısı altındaki çocukların zamanında tespit edilmesi gerektiğini söyledi.
Kaya, risk altında olduğu belirlenen çocuklara güvenli barınma ve uzman desteği sağlanıp sağlanmadığının da açıklanmasını talep etti.
Okul Saldırıları ve 11 Kamu Görevlisi Hakkındaki Karar
Açıklamasında Şanlıurfa'nın Siverek ilçesi, Kahramanmaraş, Manisa'nın Turgutlu ilçesi ve Osmaniye'de meydana gelen okul saldırılarına da değinen Kaya, eğitim kurumları arasındaki geçişlerde rehberlik takibinin önemine işaret etti.
Turgutlu'daki saldırıyı gerçekleştiren öğrencinin devamsızlık sürecinin ardından önce Mesleki Eğitim Merkezi'ne (MESEM), daha sonra açık liseye geçtiğini belirten Kaya, bu süreçte gerekli rehberlik ve takip çalışmalarının yapılıp yapılmadığını sordu.
Kahramanmaraş'ta dokuz öğrenci ile öğretmen Ayla Kara'nın hayatını kaybettiği saldırıya ilişkin incelemede, aralarında eski il ve ilçe millî eğitim müdürlerinin de bulunduğu 11 kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilmemesini de eleştirdi.
Kaya, saldırı öncesinde yetkililere ulaşan bilgilerin ve bu bilgiler doğrultusunda yapılan işlemlerin açıklanması gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Çocuklarını kaybeden ailelerin, saldırıdan önce yetkililere hangi bilgilerin ulaştığını ve bu bilgilerle ne yapıldığını öğrenme hakkı var. Valilik kararının gerekçesini açıklamalı. Olası ihmaller idarenin her kademesinde incelenmeli."
MESEM Kapsamında 37 Öğrencinin Hayatını Kaybettiği Açıklandı
Çocuk işçiliği ve iş cinayetlerine ilişkin verileri de paylaşan Kaya, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) kayıtlarına göre Eylül 2025-Ağustos 2026 döneminde çalışırken en az 95 çocuğun hayatını kaybettiğini, Ekim 2026'da ise dokuz çocuğun daha yaşamını yitirdiğini ifade etti.
Kaya, Millî Eğitim Bakanlığının TBMM'ye verdiği yanıtlarda 2025 ve 2026 yıllarında MESEM kapsamında 9 bin 950 iş kazasının kayda geçtiğini ve 37 öğrencinin yaşamını yitirdiğini bildirdiğini hatırlattı.
Çocukların haftanın dört günü işletmelerde çalıştığı sisteme ilişkin denetimlerin açıklanmasını isteyen Kaya, Millî Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından denetim dosyalarını kamuoyuyla paylaşmalarını ve ölümlerin bağımsız biçimde soruşturulmasını talep etti.
İstismar Verileri ve Cezaevindeki Çocuklar
TÜİK'in 2025 verilerine göre güvenlik birimlerine suç mağduru olarak gelen 224 bin 579 çocuk kaydının yüzde 10,3'ünün cinsel suçlarla ilgili olduğunu belirten Kaya, devlet koruması altındaki çocuklara yönelik şiddet ve istismar bildirimlerinin de düzenli olarak açıklanmasını istedi.
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneğinin Ekim 2026 verilerine de değinen Kaya, cezaevlerinde bulunan 266 kız çocuğunun 185'inin tutuklu, 81'inin ise hükümlü olduğunu aktardı.
Çocuklar açısından tutuklamanın son çare olması gerektiğini vurgulayan Kaya, Adalet Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına çocukların cezaevine girmeden önce sosyal hizmet desteği alıp almadıklarını sordu. Ayrıca tahliye sonrasında dönebilecekleri güvenli bir ortam bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
"Çocukların Yaşamından Tasarruf Edemezsiniz"
Açıklamasının sonunda Aile ve Sosyal Hizmetler, Millî Eğitim, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ile Adalet Bakanlıklarının çocukların korunmasına ilişkin sorumluluklarına dikkat çeken Asu Kaya, çocukların ihtiyaçlarının ertelenemeyeceğini söyledi.
Kaya, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Çocukların yaşamından tasarruf edemezsiniz. Bir sonraki bütçeyi bekleyecek olan sizsiniz. O çocuk yarın sabah yine okula gidecek. Biz Meclis'te de sahada da çocukların bugün neye ihtiyacı olduğunu söylemeye ve gereğini yapmayanlardan hesap sormaya devam edeceğiz."
