Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Başkanvekili ve Star Gazetesi Yazarı Cüneyd Altıparmak'ın sorularını yanıtladı. Görüşmede, çocukların çevrim içi dünyadaki varlığı, ebeveynlerin sosyal medya paylaşımları, eğitimde yapay zekâ kullanımı ve sosyal medya platformlarındaki yaş sınırları gibi kritik konular ele alındı.
Çocukların Verileri Özel Korumaya Muhtaç
Prof. Dr. Bilir, çocukların kişisel verilerinin korunmasının yetişkinlerden farklı bir önem taşıdığını vurguladı. Çocukların yaşları ve kavrama kapasiteleri nedeniyle verilerinin nasıl işlendiğini tam olarak anlayamadıklarını belirten Bilir, bu durumun onları özel koruma gerektiren bir grup haline getirdiğini söyledi. Bilir, çocukların verileri işlenirken kendilerine özgü ihtiyaçların gözetilmesi ve yetişkinlere kıyasla daha yüksek bir koruma düzeyi sağlanması gerektiğini ifade etti.
Kanun Boşluğu Yok, Uygulama Önemli
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda çocuklara özel ayrı bir madde bulunmadığını kabul eden Bilir, ancak bunun bir boşluk yaratmadığını belirtti. Kanun'daki genel ilkelerin çocuklar için de geçerli olduğunu vurgulayan Bilir, çocukların üstün yararının gözetilmesi gerektiğini söyledi. Örneğin, çocuklara yönelik aydınlatma metinlerinin daha sade ve anlaşılır bir dille hazırlanması gerektiğini ifade etti.
Ebeveynlere Sosyal Medya Uyarısı
Ebeveynlerin çocuklarının fotoğraf ve videolarını sosyal medyada paylaşmasının yaygınlaştığına dikkat çeken Bilir, bu paylaşımların çocuğun dijital iz oluşturduğunu ve uzun vadede olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Bilir, paylaşım yapmadan önce içeriğin niteliğinin, kimlerin erişebileceğinin ve çocuğun gelecekte bu paylaşımdan rahatsız olup olmayacağının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, çocuğun yaşı elverdiği ölçüde görüşünün alınmasının önemine değindi.
Platformlara Çocuk Dostu Tasarım Sorumluluğu
Sosyal medya platformlarının çocukların verilerini koruma konusunda yükümlülükleri olduğunu hatırlatan Bilir, platformların hizmetlerini tasarlarken çocukların mahremiyetini gözetmesi gerektiğini söyledi. Varsayılan olarak mahremiyet ayarlarının çocuk hesaplarında daha yüksek olması, konum bilgilerinin gizlenmesi gibi önlemlerin alınması gerektiğini belirtti. Ayrıca, 15 yaş altı çocuklara sosyal ağ hizmeti verilmesini yasaklayan yeni düzenlemenin önemine dikkat çekti.
KVKK'nın Denetim Yetkisi ve Yaptırımlar
KVKK'nın yalnızca şikâyet üzerine değil, resen de inceleme başlatabildiğini hatırlatan Bilir, ihlal tespit edilmesi halinde idari para cezasının yanı sıra hukuka aykırılıkların giderilmesi yönünde kararlar alındığını söyledi. TikTok hakkında yürütülen inceleme sonucunda idari para cezası verildiğini hatırlatan Bilir, bu yıl içinde TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord platformlarında çocukların verilerinin işlenmesine yönelik resen incelemeler başlatıldığını duyurdu.
Eğitimde Yapay Zekâ: Riskler ve Fırsatlar
Eğitimde yapay zekâ kullanımının giderek arttığını belirten Bilir, bu sistemlerin kişiselleştirilmiş öğrenme imkânı sunduğunu ancak mahremiyet risklerini de beraberinde getirdiğini söyledi. Bilir, yapay zekâ uygulamalarında çocuğun üstün yararının gözetilmesi ve risklerin önceden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bilinçli Çocuklar, Güvenli Gelecek
Çocukların yalnızca korunması gereken bireyler olmadığını, aynı zamanda kendi verileri konusunda bilinçlendirilmeleri gerektiğini ifade eden Bilir, bu bilincin erken yaşlarda kazandırılmasının önemine dikkat çekti. Çocuklara genel uyarılar yapmak yerine, hangi bilgilerin neden korunması gerektiğini anlatmanın daha etkili olduğunu söyledi. Ayrıca, çocukların hata yapabileceğini ve yetişkin desteğine ihtiyaç duyabileceğini unutmamak gerektiğini belirtti.
KVKK'nın Çocuklara Yönelik Projeleri
KVKK'nın çocuklara yönelik farkındalık çalışmaları hakkında bilgi veren Bilir, "KVKK Çocuk" bölümünde eğitici seriler, broşürler ve testler yayımladıklarını söyledi. "Verican ile Kişisel Verileri Öğreniyorum", "Verinaz ile Dijital Maceralar" ve "Hacivat ve Karagöz ile Kişisel Verilerimi Öğreniyorum" gibi serilerin yanı sıra ebeveynlere yönelik tavsiyeler içeren dokümanlar hazırladıklarını belirtti.
Ayrıca, "Tekno Dünya'ya Yolculuk" adlı dijital oyunun yakında kamuoyuyla paylaşılacağını müjdeledi. Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülen "KVKK Okulda Projesi" ve "Güvenli Gelecek İçin Dijital Okuryazarlık Projesi" hakkında da bilgi verdi.
Bilir, sözlerini şöyle tamamladı: "Çocuklarımızın geleceğini korumak, onların verilerini korumaktan geçer. Bu vesileyle tüm ebeveynleri ve dijital sektör temsilcilerini daha hassas davranmaya davet ediyorum."
