Avrupa Birliği, 9 Ağustos Dünya Yerli Halklar Günü dolayısıyla yerli halkların karşı karşıya kaldığı ayrımcılık ve hak ihlallerine dikkat çekti. AB adına açıklama yapan Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, özellikle yerli kadınlar ve kız çocuklarının sağlık, eğitim ve ekonomik fırsatlara erişimde çoklu ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını vurguladı.
AB Konseyi tarafından yayımlanan açıklamada, yerli halkların dünyanın farklı bölgelerinde sağlık hizmetlerine erişimde orantısız engeller yaşadığı ve genel sağlık sonuçlarının daha kötü olduğu belirtildi.
Yerli kadınlar ve kız çocukları daha fazla risk altında
Açıklamada, yerli kadın ve kız çocuklarının birden fazla ve birbiriyle kesişen ayrımcılık biçimleriyle karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
Bu durumun kaliteli sağlık hizmetlerine, eğitime ve ekonomik fırsatlara erişimi sınırladığı belirtilirken, yerli kadınların şiddete, cinsel şiddete ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete daha fazla maruz kalabildiğine dikkat çekildi.
Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi'nin 2022 yılında kabul ettiği 39 No'lu Genel Tavsiye Kararı'na da atıfta bulunulan açıklamada, yerli kadınların insan haklarını kullanırken karşılaştıkları ayrımcılık kalıplarının ve bu ayrımcılığı derinleştiren faktörlerin daha önce de ortaya konulduğu belirtildi.
Yerli kadın ebelerin rolü öne çıkarıldı
Bu yılki Dünya Yerli Halklar Günü'nün temasında özellikle yerli kadın ebelerin rolüne dikkat çekildi.
AB açıklamasında, yerli kadınların kendi toplumlarının kültürlerinin, dillerinin ve geleneksel bilgilerinin korunmasında önemli bir liderlik rolü üstlendiği ifade edildi.
Yerli kadınların sağlık hakkının, özellikle cinsel sağlık ve üreme sağlığı haklarının geliştirilmesinde de önemli görevler üstlendiği belirtildi.
Bu kapsamda yerli kadın ebelerin yaşamın ve bakımını üstlendikleri kişilerin sağlığının korunmasındaki rolünün öne çıkarılmasının önem taşıdığı kaydedildi.
AB'den insan hakları ve sağlık haklarına bağlılık mesajı
Avrupa Birliği, açıklamasında tüm insan haklarının desteklenmesi, korunması ve hayata geçirilmesine yönelik taahhüdünü yineledi.
AB ayrıca Pekin Eylem Platformu'nun ve Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı Eylem Programı'nın etkin şekilde uygulanmasına bağlılığını vurguladı.
Açıklamada, herkesin cinselliği ile cinsel ve üreme sağlığına ilişkin konularda özgürce ve sorumlu şekilde karar verebilmesi gerektiği belirtilerek, bu hakların ayrımcılık, baskı ve şiddetten uzak biçimde kullanılmasının önemine dikkat çekildi.
AB'den yerli halklara destek mesajı
AB, Dünya Yerli Halklar Günü vesilesiyle birlik sınırları içinde ve dışında yaşayan yerli halklara desteğini yineledi.
Açıklamada, yerli halkların haklarının Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Bildirgesi (UNDRIP) ve uluslararası insan hakları hukuku çerçevesinde desteklenmesi, korunması ve hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
AB'nin mesajında, yerli halkların haklarının güvence altına alınmasının yanı sıra kadınların ve kız çocuklarının sağlık, eğitim, ekonomik fırsatlar ve şiddetten korunma alanlarında karşılaştıkları eşitsizliklerin giderilmesinin de uluslararası toplumun öncelikleri arasında olması gerektiği belirtildi.
