Avrupa Polis Teşkilatı (Europol), Avrupa genelindeki müze soygunlarına ilişkin hazırladığı yeni raporda, kültürel varlık hırsızlıklarında yöntem ve hedeflerin değiştiğine dikkat çekti. Rapora göre suçlular, son dönemde daha agresif ve şiddet içeren yöntemlere başvururken, yüksek değer taşıyan eserler, değerli metaller ve mücevherler daha fazla hedef haline geliyor.
Europol tarafından yayımlanan "Değişen taktikler, değişen hedefler: Müze soygunlarının değişen yapısı" başlıklı raporda, müze hırsızlıklarının artık yalnızca geleneksel kültür varlığı kaçakçılarıyla sınırlı olmadığı belirtildi.
Müze soygunlarında şiddetli yöntemler öne çıkıyor
Raporda, müze soygunlarında kullanılan yöntemlerin giderek daha saldırgan hale geldiği vurgulandı.
Suçluların müze ve sergi alanlarına girmek için balyoz, patlayıcı ve ateşli silah gibi araçlar kullandığı, çalışanları tehdit ederek etkisiz hale getirmeye çalıştığı tespit edildi.
Europol, bu değişimin kültürel varlıkların korunması açısından ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturduğuna dikkat çekti.
Değerli metaller ve tarihi eserler hedefte
Suç örgütlerinin özellikle yüksek piyasa değerine sahip ürünlere yöneldiği belirtildi.
Değerli metaller, kıymetli taşlar ve kültürel açıdan önemli eserlerin, yüksek talep görmeleri ve yasa dışı piyasalarda kolayca el değiştirebilmeleri nedeniyle suçluların ilgisini çektiği ifade edildi.
Rapora göre bazı failler, kültürel varlıkların yasa dışı ticaretinden elde edilebilecek yüksek kazancı düşük riskli bir fırsat olarak değerlendiriyor.
Sosyal medyadan suçlu grupları oluşturuluyor
Europol'ün dikkat çektiği bir diğer gelişme ise suçluların profillerindeki değişim oldu.
Raporda, sosyal medya üzerinden bir araya getirilen ve belirli bir suç için oluşturulan geçici grupların müze soygunlarında rol almaya başladığı belirtildi.
Bu durumun, geçmişte kültürel varlık kaçakçılığı alanında faaliyet gösteren daha geleneksel ve şiddetten uzak suç ağlarından farklı bir yapıya işaret ettiği değerlendirildi.
Bazı faillerin ise farklı suç alanlarından gelerek müze soygunlarına yöneldiği ve diğer kriminal sektörlerde edindikleri deneyimleri bu saldırılarda kullandıkları kaydedildi.
Louvre ve Dacian eserleri hırsızlığı raporda
Europol raporunda, son yıllarda Avrupa'da yaşanan dikkat çekici müze soygunlarından örneklere de yer verildi.
Hollanda'da 2025 yılında gerçekleşen Dacian eserleri hırsızlığı, Fransa'daki 2025 Louvre soygunu ve 2024'te gerçekleştirilen Cognacq-Jay Müzesi saldırısı, raporda öne çıkarılan vakalar arasında yer aldı.
Söz konusu olaylarla ilgili ulusal soruşturmalara Europol bünyesindeki Avrupa Ciddi ve Organize Suçlar Merkezi (ESOCC) uzmanlarının destek verdiği belirtildi.
Europol'den kültürel varlık kaçakçılığına karşı iş birliği
Europol, kültürel varlıkların yasa dışı ticaretinin organize suç ağları açısından giderek daha cazip hale geldiğine dikkat çekti.
Teşkilatın Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki soruşturmalara operasyonel, analitik ve koordinasyon desteği sağladığı ifade edildi.
Yeni rapor, müze soygunlarının yalnızca sanat ve kültür varlıklarına yönelik bir hırsızlık faaliyeti olmaktan çıkıp farklı suç piyasaları arasında bağlantı kurabilen organize suç ağlarının faaliyet alanına dönüşmeye başladığını ortaya koydu.
