Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Komitesi, Güney Kore’nin Busan kentinde gerçekleştirdiği 48. oturumunu tamamlayarak Dünya Mirası Listesi’ne 25 yeni alan ekledi. Oy birliği ve uzlaşıyla alınan kararlarla birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki toplam alan sayısı 173 ülkede 1.273'e yükseldi.
Temsil Edilmeyen Bölgelere Güçlü Vurgu
Bu yılki oturum, UNESCO’nun küresel mirasta daha dengeli ve temsil gücü yüksek bir liste oluşturma hedefi doğrultusunda tarihi bir dönüm noktası oldu. Komorlar, São Tomé ve Príncipe ile Güney Sudan, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne ilk kez alan kaydettiren üç Afrika ülkesi olarak kayıtlara geçti. Komorlar Devlet Başkanı Azali Assoumani de bu tarihi anı kutlamak üzere oturuma bizzat katıldı.
Yeni listelemeler sonucunda Dünya Mirası Sözleşmesi'ne taraf olup listede henüz hiç alanı bulunmayan ülke sayısı 26'dan 23'e geriledi.
Komite oturumunda kabul edilen 25 yeni alanın dağılımı şu şekilde gerçekleşti:
19 Kültürel Alan
5 Doğal Alan
1 Karma (Hem kültürel hem doğal) Alan
Ayrıca ev sahibi Güney Kore'deki Getbol Gelgit Düzlükleri (Faz II) dahil olmak üzere kayıtlı iki alanın sınırları genişletildi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Garamba Ulusal Parkı ise yeni kriterler doğrultusunda yeniden değerlendirildi.
Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi ve Acil Durum Kararları
Çatışma ve istikrarsızlık bölgelerindeki kültürel varlıkları korumak amacıyla üç alan acil durum prosedürü kapsamında listeye alındı:
Boma-Badingilo Göç Yolu Peyzajı (Güney Sudan)
Amel Dağı Kaleleri (Lübnan)
Sebastia (Filistin Devleti)
Bu üç alanla birlikte Surinam'dan Paramaribo Tarihi Kent Merkezi, Ukrayna'dan Tauric Chersonese Antik Kenti ve Chora'sı ile Lübnan'dan Sur (Tyre) kentleri de Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne eklendi. Bu alanlar uluslararası toplumdan acil teknik ve finansal koruma desteği alacak.
Öte yandan, Avusturya'daki Viyana Tarihi Merkezi yapılan başarılı koruma çalışmaları sonucunda Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'nden çıkarıldı.
Hafıza Mekânları: 1944 Normandiya Çıkarılması Sahilleri Listede
2023 yılından bu yana barış, uzlaşı ve anma odaklı "Hafıza Mekânları" kategorisini genişleten UNESCO, 6 Haziran 1944 müttefik çıkarmasının gerçekleştiği Fransa'daki Normandiya Çıkarılması Sahilleri'ni de Dünya Mirası olarak tescilledi.
Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri (SIDS) İçin Tarihi Strateji
Zirvede, Küçük Ada Devletleri’nin iklim değişikliği ve çevre tehditlerine karşı kapasitelerini artırmayı hedefleyen 2026–2034 SIDS Dünya Mirası Stratejisi kabul edildi. 13 milyon dolar bütçeli bu strateji, yerel toplulukları koruma süreçlerinin merkezine yerleştirmeyi amaçlıyor.
"Bu oturum, çok taraflı iş birliğinin diyalog ve uzlaşı ruhuyla neler başarabileceğini gösterdi. İnsanlığın çeşitliliğini daha iyi yansıtan bir liste inşa ediyoruz."
— Khaled El-Enany, UNESCO Genel Direktörü
Bir Sonraki Durak: İstanbul
UNESCO Dünya Mirası Komitesi’nin bir sonraki oturumuna 2027 yılında İstanbul, Türkiye ev sahipliği yapacak.
