Nipah virüsü nedir, nasıl bulaşır? Ölüm oranı yüzde 75’e kadar çıkabiliyor
ANKARA – GA
Nipah virüsü (NiV), hayvanlardan insanlara bulaşabilen ve yüksek ölüm oranıyla dikkat çeken zoonotik bir RNA virüsü olarak Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) öncelikli hastalıklar listesinde yer alıyor. İlk kez 1998-1999 yıllarında Malezya ve Singapur’da domuzlar ve insanlar arasında görülen salgınla tanımlanan virüs, özellikle Güney ve Güneydoğu Asya’da ciddi bir halk sağlığı tehdidi olmaya devam ediyor.
Paramyxoviridae ailesine bağlı Henipavirus cinsine ait olan Nipah virüsünün doğal konakçısı, Pteropodidae ailesinden meyve yarasaları olarak biliniyor. Virüs, yarasalardan hayvanlara, hayvanlardan insanlara ve sınırlı da olsa insandan insana bulaşabiliyor.
Belirtiler gripten ensefalite kadar ilerleyebiliyor
Nipah virüsü enfeksiyonu, bazı kişilerde hiçbir belirti göstermeden seyrederken, bazı vakalarda ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve boğaz ağrısı gibi grip benzeri semptomlarla başlıyor. İlerleyen aşamalarda bilinç kaybı, nöbetler ve ölümcül ensefalit (beyin iltihabı) gelişebiliyor. Ağır vakalarda solunum yetmezliği de görülebiliyor.
Uzmanlara göre inkübasyon süresi genellikle 4-14 gün arasında değişiyor, ancak nadiren 45 güne kadar uzayabiliyor. Olgu ölüm oranı ise salgına ve sağlık sisteminin kapasitesine bağlı olarak yüzde 40 ila yüzde 75 arasında değişiyor.
Tedavi ve aşı yok
Nipah virüsüne karşı insanlar ya da hayvanlar için onaylı bir aşı veya spesifik tedavi bulunmuyor. Uygulanan tedavi yöntemleri destekleyici bakım ile sınırlı kalıyor.
Bulaşma yolları
Hasta domuzlarla veya kontamine hayvan dokularıyla temas
Yarasaların idrarı ya da tükürüğüyle kirlenmiş meyve ve hurma suyu tüketimi
Enfekte kişilerle yakın temas (özellikle bakım verenler ve sağlık çalışanları)
Bangladeş ve Hindistan’da yaşanan salgınlarda, insandan insana bulaşmanın önemli bir rol oynadığı bildirildi.
Korunma önlemleri hayati önem taşıyor
Uzmanlar, özellikle yarasaların gıda ürünlerine temasının engellenmesi, çiğ hurma suyunun kaynatılması, hasta hayvanlarla temastan kaçınılması ve sağlık kuruluşlarında temas ve damlacık izolasyon önlemlerinin eksiksiz uygulanması gerektiğini vurguluyor.
