Avrupa’da bebek mamalarına geri çağırma: Cereulide maruziyet riski düşük seviyede
19 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan Hızlı Salgın Değerlendirmesi’ne göre, Avrupa ülkelerinde geri çağrılan bebek mamaları nedeniyle cereulide maruziyeti riski mevcut önlemler sayesinde düşük seviyede değerlendirildi.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), cereulide tespit edilmesi üzerine başlatılan çok ülkeli geri çağırma sürecine ilişkin ortak bir Hızlı Salgın Değerlendirmesi (ROA) yayımladı. Raporda, geri çağırmalar sayesinde kontamine ürünlere maruz kalma olasılığının şu anda düşük olduğu belirtildi.
Geri çağırma Aralık 2025’te başladı
Farklı parti, ürün ve markaları kapsayan çok sayıda bebek mamasının geri çağrılması, Aralık 2025’te Bacillus cereus bakterisi tarafından üretilen cereulide toksininin tespit edilmesi üzerine başlatıldı. EFSA’nın 2026 yılında yaptığı Hızlı Risk Değerlendirmesi sonrası, bebek mamalarındaki güvenli cereulide seviyelerine ilişkin tahminler doğrultusunda geri çağırma süreci genişletildi.
13 Şubat itibarıyla yedi ülke, bebek maması tüketiminin ardından bebeklerde görülen gastrointestinal (mide-bağırsak) semptomların kaynağını araştırdığını bildirdi. Ancak gözetim sistemlerindeki sınırlılıklar ve dışkı örneklerinde cereulide toksinini analiz etme imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle vakaların tespiti ve birbirine bağlanması zorlaşıyor.
Ayrıca cereulide zehirlenmesinin bulantı, kusma ve ishal gibi belirtileri, kış aylarında Avrupa’da yaygın olan viral mide-bağırsak enfeksiyonlarıyla büyük benzerlik gösteriyor.
Sağlık etkisi düşük ila orta seviyede
Etkilenen bebeklerin büyük çoğunluğunda hafif mide-bağırsak semptomları görüldü ve iyileşme sağlandı. Ancak bazı bebekler susuz kalma (dehidrasyon) nedeniyle hastaneye kaldırıldı.
Altı aydan küçük bebeklerin, daha büyük çocuklara kıyasla dehidrasyon ve elektrolit dengesizliklerine karşı daha savunmasız olduğu vurgulandı. Genel sağlık etkisi, çocuğun yaşına bağlı olarak düşük ila orta seviyede değerlendirildi.
Maruziyet riski geri çağırmalarla azaldı
Geri çağırma süreci, araşidonik asit (ARA) yağı içeren bazı bebek maması partilerinde cereulide tespit edilmesinin ardından başlatıldı. EFSA’nın değerlendirmesi sonrasında Avrupa Birliği genelinde geri çağırma uygulamaları genişletildi ve uyumlu hâle getirildi.
AB’de uygulanan kontrol önlemleri sayesinde kontamine ürünlere maruz kalma ihtimalinin azaldığı ve mevcut riskin düşük olduğu belirtildi. Ancak geri çağrılan ürünlerin iade edilmek yerine evlerde tutulması hâlinde yeni vakaların ortaya çıkabileceği uyarısı yapıldı.
Soruşturmalar sürüyor
Halk sağlığı ve gıda güvenliği otoriteleri, cereulide zehirlenmesi semptomları gösteren bebeklerin tespit edilmesi ve geri çağrılan ya da ek partilerin olası kaynak olup olmadığının belirlenmesi amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. ECDC ve EFSA da AB/AEA ülkelerine destek vererek süreci yakından izlemeye devam ediyor.
Tüketicilere uyarı
Tüketicilere, ulusal gıda güvenliği otoritelerinin yayımladığı rehberleri takip etmeleri tavsiye edildi. Geri çağrılan ürünlerin bebeklere veya küçük çocuklara verilmemesi ve satış noktasına iade edilmesi gerektiği vurgulandı.
Ayrıca kusma ve ishal gibi belirtiler görülen bebek ve küçük çocuklar için, neden ne olursa olsun dikkatli olunması ve semptomların şiddetli ya da uzun süreli olması durumunda sağlık profesyoneline başvurulması önerildi.
