Dünya Otizm Farkındalık Günü 2026: Avrupa Araştırmaları Nöroçeşitlilikte Dönüşüm Sağlıyor
Dünya genelinde her 127 kişiden birini etkileyen otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal etkileşim, iletişim ve davranış farklılıklarıyla karakterize edilen geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Dünya Otizm Farkındalık Günü vesilesiyle, Avrupa Sağlık ve Dijital Yürütme Ajansı (HaDEA), genetik ve çevresel faktörleri inceleyerek nöroçeşitlilik anlayışımızı geliştiren AB destekli kritik projeleri paylaştı.
R2D2-MH Projesi: Stigmayı Kırmak ve Katılımcı Yaklaşım
R2D2-MH projesi, nöroçeşitlilikte risk ve direnç faktörlerini incelerken benzersiz bir yol izliyor. Projenin en dikkat çekici özelliği, nöroçeşitli bireylerin araştırmalara doğrudan katkıda bulunduğu katılımcı yaklaşımıdır.
Dil Rehberi: Proje kapsamında, otizmli bireyleri damgalayan "eksiklik odaklı" dil yerine, bilimsel ve etik açıdan doğru terminolojiyi teşvik eden bir "Araştırma Dil Rehberi" geliştirildi.
Beyin Gelişimi Veri Seti: Erken beyin gelişimi ve ruh sağlığı yörüngeleri üzerine Avrupa’nın en büyük çok ölçekli veri seti oluşturuldu.
ADAPPT Uygulaması: Nöroçeşitli çocukları olan ebeveynleri desteklemek amacıyla geliştirilen ADAPPT uygulaması şu an test aşamasında.
CANDY Projesi: Bağırsak-Beyin Bağlantısı ve Erken Teşhis
CANDY projesi; otizm, DEHB ve entelektüel yetersizlik gibi durumlar ile somatik (bedensel) hastalıklar arasındaki gizli bağlantıları araştırıyor.
Mikrobiyom ve Bağışıklık: Genetik faktörlerin bağışıklık sistemi ve bağırsak mikrobiyomu (bağırsaktaki bakteriler) ile nasıl etkileşime girdiği konusunda önemli bulgulara ulaşıldı.
Anne Sağlığı Etkisi: Gebeliğin ilk üç ayındaki enfeksiyonların, nöro-gelişimsel durumlar için ortak bir çevresel risk faktörü olduğu belirlendi.
Bağırsak-Beyin Belirteçleri: Erken teşhis ve izleme için geliştirilen bağışıklık profili setine "bağırsak-beyin belirteçleri" de eklendi.
Geleceğe Bakış: Horizon Europe
AB'nin 2021-2027 dönemini kapsayan Horizon Europe programı, "Sağlık" kümesi altında vatandaşların refahını korumayı ve hastalıkları önlemek için yeni bilgiler üretmeyi hedefliyor.
Bu araştırmalar, sadece tanı koymayı değil, aynı zamanda nöroçeşitli bireylerin toplumdaki yaşam kalitesini artıracak yenilikçi çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.
