Dünya Sağlık Günü 2026: Sınır Ötesi Patojenler İçin "Tek Sağlık" Atılımı
7 Nisan 2026 Dünya Sağlık Günü’nde, Avrupa Sağlık ve Dijital Yürütme Ajansı (HaDEA), EU4Health programı kapsamında finanse edilen dokuz hibe projesinin ulaştığı kritik başarıları duyurdu. İnsan, hayvan ve çevre sağlığının birbirine bağlı olduğunu savunan "Tek Sağlık" (One Health) yaklaşımıyla yürütülen bu projeler, Avrupa Birliği’ni gelecekteki olası pandemilere karşı daha dirençli hale getiriyor.
22 Ülkeden Ortak Güç Birliği
EU4Health tarafından sağlanan dokuz doğrudan hibe desteğiyle, 22 AB üyesi ülke ve Norveç, sınır ötesi sağlık tehdidi oluşturan zoonotik (hayvanlardan insanlara geçen) patojenler için koordineli bir sürveyans sistemi kurdu. 2026 Aralık ayında sona erecek olan finansman dönemine yaklaşırken, projeden elde edilen somut sonuçlar dikkat çekiyor.
Elde Edilen Temel Başarılar:
Kapasite Artırımı: Sürveyans koordinasyonu, örnekleme şemaları ve test protokolleri üzerine 400'den fazla kapasite geliştirme girişimi hayata geçirildi.
Erken Uyarı Sistemi: Ülkelerin erken uyarı kapasiteleri güçlendirildi ve kanıta dayalı risk değerlendirme süreçleri iyileştirildi.
Veri Paylaşımı: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ile kurulan veri paylaşım ağı sayesinde, hayvanlar ve çevredeki öncelikli patojenlerin trend analizi AB düzeyinde yapılabilir hale geldi.
OH4Surveillance: Sahadan Somut Örnekler
Dokuz hibe arasında öne çıkan ve 11 ülkeyi kapsayan OH4Surveillance projesi, şu ana kadar önemli kilometre taşlarını geride bıraktı:
Batı Nil Virüsü ve sivrisinek tanımlama üzerine yüz yüze atölyelerle yedi çalışma grubu kuruldu.
Yüksek Derecede Patojenik Kuş Gribi, Batı Nil Virüsü ve Q Humması gibi hastalıklara yönelik sürveyans faaliyetleri tüm katılımcı ülkelerde başlatıldı.
İnsan, hayvan ve çevre sağlığı sektörleri arasındaki bilgi paylaşımı artırılarak kurumsal "silolar" (kopukluklar) azaltıldı.
Arka Plan: EU4Health Nedir?
AB'nin dördüncü ve en büyük sağlık programı olan EU4Health, sadece COVID-19 krizine bir yanıt değil, aynı zamanda Avrupa sağlık sistemlerinin genel dayanıklılığını artırmayı hedefleyen bir vizyon programıdır.
2021-2027 dönemini kapsayan programın bütçesinin büyük bir kısmı HaDEA tarafından yönetilmekte ve ulusal otoritelere, sağlık kuruluşlarına ve ilgili kurumlara hibe/ihaleler yoluyla aktarılmaktadır.
