ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın havacılık sektörüne yönelik geniş kapsamlı yeni yaptırım paketi açıkladı. Operasyon kapsamında 36 hedef yaptırım listesine alınırken, 27 İran hava yolu şirketi doğrudan hedef oldu. ABD, yaptırımların İran’ın silah, personel ve yasa dışı yük taşımacılığında kullandığı havacılık ağını zayıflatmayı amaçladığını bildirdi.
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), İran’ın havacılık sektörüne yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.
“Operation Economic Outcast” adı verilen operasyon kapsamında 36 hedef yaptırım kapsamına alınırken, İran’ın aktif hava yolu şirketlerinin tamamının yaptırım listesine alındığı belirtildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırımların İran yönetimine finansal destek sağlayan kişi ve şirketlere yönelik olduğunu belirterek, İran’ın kalan hava yolu şirketleriyle iş yapanların da küresel finans sisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.
27 İran hava yolu şirketi yaptırım listesinde
OFAC, İran ekonomisinin havacılık sektöründe faaliyet gösteren 27 hava yolu şirketini yaptırım kapsamına aldı.
Listede şu şirketler yer aldı:
Air Shiraz
Asa Jet Airline
Ata Airlines Company
Atlas Aviation Group
Ava Airlines
Chabahar Airlines Company
Erwan Airline Company
Fly Kish Airlines
Fly Persia Airlines
Iran Air Tour
Iran Aseman Airlines
Jsky Airlines
Kish Airlines
Karun Airlines Company
Lad Airways
Mehr Airways
Nasim Air
Pars Oghyanous Kish Company
Qeshm Air
Raimon Airways
Saha Airlines
Sepehran Airlines
Soroush Air
Taban Airlines
Toos Airlines
Varesh Airlines
Zagros Airlines
ABD yönetimi, İran Devrim Muhafızları Ordusunun (IRGC) bazı hava yollarını silah, personel ve diğer malzemelerin taşınmasında kullandığını öne sürdü.
Türkiye bağlantısı dikkat çekti
ABD Hazine Bakanlığının açıklamasında yaptırım operasyonunda Türkiye merkezli şirketlerin de hedef alındığı bildirildi.
Açıklamaya göre, Türkiye merkezli Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı Ticaret Limited Şirketi, ABD menşeli uçakların İran merkezli Mahan Air’e aktarılmasında aracı olarak kullanıldı.
ABD Hazine Bakanlığı, 2026 yazında Mahan Air’in Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden yönlendirilen en az üç Boeing 777 uçağı aldığını belirtti. Açıklamada uçakların emekliye ayrılmış filolardan çıktığı, daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri merkezli şirketler üzerinden geçici tesciller aldığı ve sonrasında Mahan Air’e aktarıldığı öne sürüldü.
ABD ayrıca Türkiye merkezli S Sistem Lojistik Hizmetler Anonim Şirketi ile Mes Cargo Transportation Tourism and Foreign Trade Limited Company hakkında da yaptırım kararı aldı.
Hazine Bakanlığına göre S Sistem, Mahan Air adına İran’a gönderilmek üzere insansız hava aracı bileşenleri ve sanayi ekipmanları dahil çeşitli sevkiyatları koordine etti. Mes Cargo’nun ise Mahan Air için genel satış acentesi olarak hizmet verdiği ve şirket adına sevkiyatları koordine ettiği iddia edildi.
ABD, İran’ın uçak tedarik ağını da hedef aldı
Washington yönetimi, yaptırımların yalnızca hava yolu şirketleriyle sınırlı olmadığını, İran’ın Batı menşeli uçak ve uçak parçalarına erişmek için kullandığı aracı şirketler ve tedarik zincirlerini de kapsadığını açıkladı.
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Mali Suçları Uygulama Ağı (FinCEN) de finans kuruluşlarına İran’ın ticari havacılık sektöründeki tedarik ağlarına ilişkin uyarı yayımladı.
FinCEN, İran’ın uçak ve uçak parçalarını doğrudan temin etmek yerine Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya’daki üçüncü ülke şirketlerini kullanabildiğini belirterek finans kuruluşlarından şüpheli işlemlere karşı dikkatli olmalarını istedi.
ABD’den yabancı şirketlere de uyarı
ABD Hazine Bakanlığı, yaptırım kapsamındaki İran hava yollarına uçak transferi, kargo hizmeti veya satış acenteliği gibi alanlarda destek sağlayan yabancı şirket ve kişilerin de yaptırımlarla karşılaşabileceğini bildirdi.
OFAC ayrıca İran bağlantılı havacılık faaliyetlerine ilişkin üç yetkilendirmeyi askıya aldı. Bunlar arasında bazı üst uçuşlara ve ABD menşeli veya ABD kontrolündeki ticari uçakların İran’a uçmasına izin veren düzenlemeler bulunuyor.
Hazine Bakanlığı, havacılık güvenliğiyle ilgili taleplerin ise vaka bazında değerlendirilebileceğini açıkladı.
Yaptırımların kapsamı ne?
OFAC'ın kararına göre yaptırım uygulanan kişi ve kuruluşların ABD'de bulunan veya ABD'li kişilerin kontrolündeki mal varlıkları bloke edilecek.
ABD vatandaşlarının ve ABD finans sistemiyle bağlantılı kuruluşların, yaptırım uygulanan kişi ve şirketlerle izinsiz işlem gerçekleştirmesi genel olarak yasaklanıyor.
Washington ayrıca yaptırımları ihlal eden yabancı kişi ve kuruluşların da ciddi hukuki ve mali yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırım baskısı genişliyor
Yeni karar, ABD'nin 24 Ağustos 2026'da duyurduğu “Operation Economic Outcast” kapsamında İran'a yönelik ekonomik baskıyı artırma politikasının yeni adımı olarak değerlendiriliyor.
ABD Hazine Bakanlığı, operasyon kapsamında İran'ın petrol kaçakçılığı, yaptırımlardan kaçınma ve terör faaliyetlerinin finansmanında kullandığını öne sürdüğü finansal ağları hedef aldığını bildirdi.
Son yaptırım paketiyle birlikte Washington, İran'ın havacılık sektörünü de ekonomik izolasyon politikasının önemli hedeflerinden biri haline getirmiş oldu.
