Myra Antik Kenti: Likya’nın görkemli kentinden günümüze uzanan tarih
Antalya’nın Demre ilçesinde yer alan Myra Antik Kenti, Likya uygarlığının en önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kaya mezarları, Roma döneminden kalma tiyatrosu ve Aziz Nikolaos Kilisesi ile dikkat çeken kent, binlerce yıllık tarihi boyunca Likya, Roma ve Bizans medeniyetlerine ev sahipliği yaptı.
Bugünkü Demre ilçe merkezi ve çevresinde, Myra Ovası üzerinde kurulan Myra Antik Kenti’nin geçmişi en az MÖ 5. yüzyıla kadar uzanıyor. Kaya mezarları, Likçe yazıtlar ve kent adına basılan sikkeler, yerleşimin Likya dönemindeki önemini ortaya koyuyor.
Strabon’un aktardığı bilgilere göre Myra, Likya Birliği’nin altı büyük kentinden biri ve üç oy hakkına sahip önemli merkezlerden biriydi. Likçe yazıtlarda kentin adı Myrrh olarak geçiyor.
Likya’nın önemli merkezlerinden biri oldu
Myra, özellikle MS 2. yüzyılda büyük bir gelişme yaşadı. Likya Birliği'nin metropolisi konumundaki kentte, dönemin varlıklı Likyalılarının katkılarıyla çok sayıda yapı inşa edildi ve mevcut yapılar onarıldı.
Kent, MS 5. yüzyılda Likya eyaletinin başkenti haline geldi. Aynı zamanda Aziz Paul ve arkadaşlarının uğradığı kentlerden biri olması, Myra’ya Hristiyanlık tarihi açısından da ayrı bir önem kazandırdı.
Aziz Nikolaos Myra’nın ününü artırdı
Myra’nın dünya çapında tanınmasında en önemli isimlerden biri Aziz Nikolaos oldu. Günümüzde Noel Baba figürünün temelini oluşturan Aziz Nikolaos, MS 4. yüzyılda Myra’nın piskoposu olarak görev yaptı.
Ölümünün ardından aziz kabul edilen Nikolaos adına kentte bir kilise inşa edildi. Günümüzde Aziz Nikolaos Kilisesi, Myra ve Demre'nin en önemli tarihi ve dini yapılarından biri olarak ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Roma tiyatrosu ve kaya mezarları dikkat çekiyor
Myra’dan günümüze ulaşan en dikkat çekici kalıntılar arasında Roma dönemine ait tiyatro ve tiyatronun iki yanında bulunan kaya mezarları yer alıyor.
Akropolün güney yamacında bulunan tiyatro, oldukça iyi korunmuş durumdaki Roma dönemi yapılarından biri olarak değerlendiriliyor. Sahne binasının ikinci kata kadar ulaşan bölümleri günümüzde de görülebiliyor.
Tiyatronun her iki yanında yer alan kaya mezarları ise Likya'nın kendine özgü mezar mimarisini yansıtıyor. Bazı mezarlarda ölen kişileri ve yakınlarını tasvir eden kabartmalar bulunuyor.
Likya ahşap mimarisi kayalara işlendi
Myra’daki kaya mezarları, Likyalıların ahşap ev mimarisinin kayalara uyarlanmış dikkat çekici örnekleri arasında bulunuyor.
Kayalığın özellikle güneye bakan yüzünde çok sayıda kaya mezarı, kabartmalı veya kitabeli şekilde yan yana ve üst üste sıralanıyor. Bu mezarlar, Likya toplumunun ölüm ve mezar gelenekleri hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Tiyatro yakınındaki hamam kalıntıları da Roma döneminin tuğla mimarisine ait erken ve dikkat çekici örnekler arasında yer alıyor.
Myra’nın deniz bağlantısı Andriake Limanı üzerinden sağlandı
Myra’nın denizle bağlantısı Myros Nehri, bugünkü adıyla Demre Çayı üzerinden sağlanıyordu. Nehrin batısında bulunan ve ulaşım için kullanılan kanal, kentin deniz ticaretinde önemli bir rol oynadı.
Kentin deniz ulaşımı ve ticaretinin önemli bölümü ise Andriake (Çayağzı) Limanı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Myra’nın su ihtiyacının karşılanması için de Demre Çayı’nın aktığı vadi kenarındaki kayalara oyulan kanallardan yararlanıldığı belirtiliyor.
Artemis ve Kybele bağlantısı
Myra’nın kendi adına bastığı sikkeler de kentin dini ve kültürel geçmişi açısından önemli bilgiler taşıyor.
Kentte ana tanrıça Artemis, Anadolu’nun kadim ana tanrıça geleneği Kybele formunda tasvir edilmişti. Bu durum Myra’nın Anadolu’nun eski inanç gelenekleriyle olan kültürel bağını göstermesi bakımından önem taşıyor.
Myra neden önemini kaybetti?
Myra, Bizans döneminde hem dini hem de idari açıdan önemini korudu. Ancak MS 7. yüzyıldan itibaren kent için gerileme dönemi başladı.
Depremler, su baskınları, Demre Çayı'nın taşıdığı alüvyonlar ve Arap akınları kentin zaman içerisinde önemini kaybetmesine neden oldu. Myra, 12. yüzyıla gelindiğinde küçük bir yerleşime dönüştü.
Myra Antik Kenti nerede?
Myra Antik Kenti, Antalya’nın Demre ilçesinde, Myra Ovası üzerinde bulunuyor. Antik kentin günümüzde görülebilen başlıca kalıntıları arasında Roma tiyatrosu, kaya mezarları ve akropol çevresindeki sur kalıntıları yer alıyor.
Kent çevresindeki tarihi alanlar ve Demre’de bulunan Aziz Nikolaos Kilisesi, bölgeyi Antalya’nın önemli kültür ve tarih rotalarından biri haline getiriyor.
UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde
Myra’nın da içinde bulunduğu “Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla)”, 2009 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne kaydedildi.
Likya uygarlığının siyasi, dini, ticari ve kültürel geçmişine ışık tutan Myra, günümüzde Antalya’nın en önemli arkeolojik miras alanları arasında yer alıyor.
Konum için tıklayınız
Myra Antik Kenti – Demre, Antalya
