Sosyal medyada 15 yaş sınırı için yeni düzenleme hazırlığı
Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik yeni düzenleme kapsamında, 15 yaşından küçüklerin sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamaması planlanıyor. Oyunlara erişimin ise yaş derecelendirmesine göre sınırlandırılması öngörülüyor.
ANKARA – BHA
Çocukları internetin zararlı etkilerinden korumaya yönelik yeni bir yasal düzenleme için hazırlıklar sürüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmada, ebeveyn izni olsa dahi 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında hesap açamaması hedefleniyor. Düzenleme kapsamında çocukların yalnızca yaşlarına uygun çevrim içi oyunlara erişebilmesi planlanıyor.
Bakanlık yetkilileri, hazırlanan çalışmaya ilişkin Meclis’te AK Parti Grubuna kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Sunumda, düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğu, nasıl hayata geçirileceği ve dünyadaki uygulama örnekleri ayrıntılı şekilde ele alındı.
Sunuma göre, çocukların dijital dünyada güvenliğini sağlamak amacıyla İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişikliğe gidilmesi planlanıyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik daha etkin önlemler almasının zorunlu olduğu vurgulandı.
Hazırlanan çalışmada, çocukların dijital bağımlılıklardan korunması ve çevrim içi ortamlarda güvenliğinin sağlanması için bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği ifade edildi. Bu kapsamda sosyal medya ve çevrim içi oyun platformlarında çocukların güvenliği ve mahremiyetini esas alan yeni bir yasal çerçevenin kaçınılmaz olduğu belirtildi.
Öneriler arasında en dikkat çekici başlık, sosyal ağlara erişimde yaş sınırı oldu. Buna göre sosyal medya platformlarına erişim yaşı 15 olarak belirlenirken, 15 yaşını doldurmamış çocukların ebeveyn izni olsa dahi bu platformlara erişememesi öngörülüyor.
Oyunlar için ise genel bir yasak yerine yaşa göre derecelendirme sistemi uygulanması planlanıyor. Çocukların yalnızca yaşlarına uygun oyunlara erişim sağlaması hedefleniyor.
Yaş sınırının etkin şekilde uygulanabilmesi için sosyal ağ sağlayıcılarına, çocukların hesap açmasını engelleyecek güçlü yaş doğrulama sistemleri kullanma yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Bu sistemlerin usul ve esaslarının yönetmeliklerle belirlenmesi öngörülüyor.
Sunumda ayrıca, çocukların dijital ortamları kullanırken ebeveynlerin yönlendirme ve gözetim hakkının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Ebeveyn denetim araçlarının sosyal medya platformları için zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Platformların, yasa dışı veya zararlı içeriklere ilişkin şikayetlerin elektronik ortamda iletilebileceği etkin başvuru mekanizmaları sunma yükümlülüğünün kapsamının da genişletilmesi planlanıyor. Bunun yanı sıra sosyal ağ sağlayıcılarının, aldatıcı reklamları önleyici tedbirler alması ve yaş doğrulama uygulamalarına ilişkin düzenli raporlama yapması da gündemde.
Sunumda dünyadaki uygulamalara da yer verildi. Birleşik Krallık ve Avustralya’nın bu alandaki en kapsamlı düzenlemeleri hayata geçiren ülkeler arasında olduğu belirtildi. Avustralya’nın, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyadaki ilk ülke olduğu hatırlatıldı.
Avustralya’daki düzenlemede, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olası zararlarına ilişkin sorumluluğun doğrudan platform sağlayıcılarına yüklendiği, kurallara uymayan şirketler için 2025 itibarıyla 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar idari para cezaları öngörüldüğü aktarıldı. Bu modelin İngiltere ve ABD başta olmak üzere birçok ülkede tartışıldığı ifade edildi.
