AB ülkeleri yeni askeri yatırım paketi üzerinde anlaştı
Avrupa Birliği ülkeleri, toplam 74 milyar euroluk savunma kredilerinin önünü açan yeni askeri yatırım planlarını onayladı.
Brüksel
Avrupa Birliği üyesi ülkeler, savunma alanında 74 milyar euro tutarında kredi kullanımını mümkün kılan yeni yatırım planlarını kabul etti. Söz konusu tutar, toplam 150 milyar euroluk Avrupa savunma kredi programının yaklaşık yarısını oluşturuyor.
Onaylanan paket, Avrupa Komisyonu tarafından başlatılan “SAFE” (Avrupa’da Güvenlik İçin Eylem) girişimi kapsamında şimdiye kadar atılan en büyük adım olarak değerlendiriliyor.
Dönem başkanlığını yürüten Avrupa Birliği Konseyi adına yapılan açıklamada, maliye bakanlarının Estonya, Yunanistan, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya ve Finlandiya’nın savunma yatırım planlarını onayladığı bildirildi. Böylece onaylanan plan sayısı 19 başvurudan 16’ya yükseldi.
Verilere göre, 43 milyar euronun üzerindeki talebiyle Polonya en yüksek finansman başvurusunda bulunan ülke oldu. Diğer ülkelerle birlikte toplam 74 milyar euroyu bulan kredi paketi, uzun vadeli ve uygun faizli krediler yoluyla finanse edilecek. Amaç, kredi notu daha düşük olan ülkelerin bütçe yükünü hafifletirken savunma kapasitelerini artırmalarını sağlamak.
Geçen hafta Belçika, Bulgaristan, Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Kıbrıs, Portekiz ve Romanya için yaklaşık 38 milyar euroluk ilk savunma planlarının kabul edilmesiyle birlikte, AB üyesi ülkelerin yarısından fazlası yeni savunma programının uygulama aşamasına geçmiş oldu.
SAFE programı; mühimmat, füzeler, topçu sistemleri, insansız hava araçları ve bunlara karşı savunma sistemleri, hava savunma ve füze savunma sistemleri, kritik altyapı koruması, uzay varlıkları güvenliği, siber güvenlik, yapay zeka teknolojileri ve elektronik harp sistemleri gibi öncelikli savunma ekipmanlarının Avrupa üretimi olarak temin edilmesini teşvik ediyor. Program kapsamında ekipman bileşenlerinin en az yüzde 65’inin AB, Avrupa Ekonomik Alanı veya Ukrayna menşeli olması şartı aranıyor.
Komisyon yetkilileri, kredi mekanizmasının aşamalı olarak devreye alınacağını ve onaylanan ülkelerin talep ettikleri kredinin yüzde 15’ine kadar ön ödeme alabileceğini belirtti. Kalan tutarlar ise projelerde kaydedilen ilerlemeye ilişkin düzenli raporlamaya bağlı olarak serbest bırakılacak.
Komisyon verilerine göre, 19 ülkenin toplam talebi 150 milyar euroluk başlangıç tavanını aştı. Bunun üzerine Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, “Hazırlık 2030” planı çerçevesinde programın gelecekte genişletilebileceğini açıkladı. Söz konusu planın, on yılın sonuna kadar Avrupa savunmasını güçlendirmek amacıyla 800 milyar euroya kadar kaynak mobilize etmeyi hedeflediği bildirildi.
Brüksel, bu adımı artan jeopolitik gerilimler karşısında Avrupa savunma kapasitesini yeniden inşa etmeye yönelik daha geniş kapsamlı bir stratejinin parçası olarak değerlendiriyor.
