Füzyonda Dev Adım: Dünyanın En Büyük Tokamağı JT-60SA Yeniden Başlıyor
Japonya'nın Naka kentinde bulunan ve Avrupa ile Japonya'nın ortak yapımı olan JT-60SA, plazma operasyonlarına geri dönmek için "entegre devreye alma" sürecini başlattı. 2023 sonundaki kısa süreli ilk çalıştırmanın ardından yaklaşık iki yıl süren montaj ve iyileştirme çalışmaları tamamlandı.
İki Yıllık Yoğun Modernizasyon
Reaktörün kapalı kaldığı süre boyunca, Avrupa ve Japonya'dan gelen ekipler makineyi yeni nesil bileşenlerle donattı:
Yeni Nesil Bileşenler: F4E (Fusion for Energy) tarafından sağlanan gelişmiş tanılama sistemleri, kriyopompalar ve yüksek güçlü plazmalar için ek ısıtma sistemleri monte edildi.
Karbon Zırh: Reaktörün iç duvarı ve divertörü, karbon tabanlı yeni bir zırhla kaplandı.
Hassas Mühendislik: Plazma konumunu yüksek hızda kontrol etmek için tasarlanan 8 metre çapındaki iki devasa halka bobin, reaktörün içine doğrudan yerinde sarılarak monte edildi.
Yapay Zeka Destekli Deneyler
Devreye alma süreci, oda sıcaklığındaki testlerle başlayıp ardından yüksek vakum ve mıknatısların soğutulması aşamalarıyla devam edecek. Bu süreçte ilk kez, plazma simülasyonlarını hızlandırmak ve operasyonları optimize etmek için Yapay Zeka (AI) ve yüksek performanslı hesaplama araçları test edilecek.
ITER İçin Kritik Bilgi Kaynağı
2026 sonunda başlaması ve altı ay sürmesi beklenen yeni deney kampanyası, dünya genelindeki bilim insanlarından büyük ilgi görüyor. Avrupa, Japonya ve ITER organizasyonundan gelen 150'den fazla deney önerisi inceleniyor. JT-60SA'dan elde edilecek veriler, Fransa'da inşa edilen dev reaktör ITER ve geleceğin füzyon santralleri için rehber niteliğinde olacak.
