Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bina yıkım süreçlerine ilişkin önemli düzenlemeler içeren yönetmelik değişikliğini yayımladı. 12 Ağustos 2026 tarihli ve 33338 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle özellikle patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilen yıkımlar ile yüksek yapıların yıkımında güvenlik, teknik şartlar ve sorumluluklara ilişkin yeni kurallar getirildi.
Düzenlemeyle yıkım süreçlerinde görev alacak teknik personelin sorumlulukları yeniden belirlenirken, patlayıcı kullanılan yıkımlarda özel uzmanlık şartı getirildi. Yüksek yapıların kontrollü şekilde yıkılması için de çevre güvenliği, ölçüm ve kayıt sistemlerine ilişkin yeni yükümlülükler oluşturuldu.
Patlayıcı kullanılan yıkımlarda yeni mühendislik şartı
Yönetmelikle "patlatmadan sorumlu mühendis" tanımı mevzuata dahil edildi.
Buna göre, patlayıcı kullanımı konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş sertifikaya sahip olan veya inşaat, maden, çevre, jeoloji ya da jeofizik mühendisliği alanlarında tezli yüksek lisans derecesi bulunan mühendisler bu görevi üstlenebilecek.
Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlarda patlatmadan sorumlu mühendis ile proje müellifinin şantiye sahasında birlikte bulunması zorunlu olacak.
Yıkıma ilişkin analiz ve raporlardan proje müellifi ile patlatmadan sorumlu mühendis sorumlu tutulacak. Yıkım faaliyetlerinde görev yapacak ateşleyicilerin ise B sınıfı yeterlik belgesine sahip olması gerekecek.
21,50 metreden yüksek binalara özel yıkım kuralları
Yönetmeliğe eklenen yeni bölümle yüksek yapıların yıkımına yönelik özel standartlar da getirildi.
Bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan yapılar yüksek yapı kapsamında değerlendirilecek.
Bu yapıların yıkımında şantiye çevresinin güvenliğinin sağlanması için perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı gibi tedbirlerin uygulanması zorunlu olacak.
Patlatma sırasında oluşabilecek hava şoku ve titreşimler kalibre edilmiş sensörlerle ölçülecek. Ayrıca yıkım işlemi yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak.
Patlatma öncesinde meteorolojik koşulların da değerlendirilmesi gerekecek. Gerekli görülmesi halinde asıl yıkım işleminden önce test patlatması yapılabilecek.
Fenni mesuliyet şartları yeniden düzenlendi
Yeni düzenlemeyle binaların yıkımına ilişkin fenni mesuliyetin inşaat mühendisleri tarafından üstlenilmesi öngörüldü.
18,50 metreden kısa binalarda genel olarak fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem veya yapısal düzensizlik gibi risk oluşturabilecek durumlarda idare tarafından fenni mesuliyet şartı getirilebilecek.
Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katı bulunan binalarda ise fenni mesuliyet zorunlu olacak.
Yıkım ruhsatının süresi uzatılabilecek
Bitişik nizamda bulunan veya yüksek yapı niteliği taşıyan binalarda yıkım süresine ilişkin de yeni bir imkan getirildi.
Müteahhidin talebi ve ilgili idarenin onayıyla yıkım ruhsatının süresi bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar uzatılabilecek.
Bu düzenlemeyle özellikle teknik açıdan daha fazla hazırlık ve güvenlik tedbiri gerektiren yıkım işlemlerinde uygulama sürecinin daha kontrollü yürütülmesi amaçlanıyor.
Kamu yıkımlarında sorumluluk kamu kurumunda olacak
6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen bina yıkımlarında müteahhit ve şantiye şefi aranmayacak.
Bu tür yıkımlarda fenni mesuliyet ise ilgili kamu kurumu tarafından üstlenilecek.
Bazı hükümler 2027'de yürürlüğe girecek
Yönetmelikte geçiş sürecine ilişkin hükümler de yer aldı.
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce ihale kararı alınmış veya ihalesi gerçekleştirilmiş kamu yapı yıkımlarında eski yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına devam edilecek.
Düzenlemenin kamu binaları ve yürütmeye ilişkin hükümleri 12 Ağustos 2026'da yürürlüğe girerken, teknik uygulamalar ve yeterliliklere ilişkin diğer hükümler 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemeyle özellikle patlayıcı kullanılan yıkımlar ve yüksek yapıların kontrollü şekilde yıkılması konusunda uzmanlık, saha denetimi, çevre güvenliği ve teknik ölçüm şartlarının artırılması hedefleniyor.
