İngiltere hükümeti, 2026 bütçesi kapsamında İskoçya’daki ailelerin enerji ve yakıt maliyetlerini azaltmayı, işletmeleri desteklemeyi ve kamu hizmetlerine ek kaynak sağlamayı hedefleyen bir dizi önlem açıkladı. Paket kapsamında İskoç hükümetine kamu hizmetleri için 600 milyon sterlin ilave kaynak ayrılacak.
İngiltere Hazinesi ve İskoçya Ofisi tarafından 28 Ekim 2026’da duyurulan düzenlemeler; enerji faturaları, akaryakıt vergileri, gıda fiyatları, ücretler ve bölgesel yatırımları kapsıyor.
Enerji ve Yakıt Maliyetlerinde İndirim
Bütçe kapsamında, ısıtma yağı kullanan İskoç hanelerine yönelik yüzde 4’lük tarifenin kaldırılması planlanıyor. Bu adımın, ısıtma yağına bağımlı yaklaşık 142 bin haneye fayda sağlaması bekleniyor.
Hane halkının elektrik faturalarındaki yüzde 0 KDV uygulaması da üç ay uzatılarak 30 Haziran 2027’ye kadar devam edecek. Ayrıca belirli şartları karşılayan hanelerin kriz döneminden kalan borçlarının silinmesini öngören bir borç hafifletme programı uygulanacak.
Akaryakıtta litre başına 5 penslik vergi indirimi altı ay daha uzatılarak 30 Haziran 2027’ye kadar sürdürülecek. Tarımda ve bazı ticari faaliyetlerde kullanılan kırmızı dizel yakıtına yönelik 3,7 penslik indirim de devam edecek.
İş amacıyla araç kullananlara yönelik kilometre başına ödeme oranlarının daha avantajlı hâle getirilmesi de bütçede yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
Gıda Fiyatları ve Ücretlerde Yeni Düzenlemeler
Bütçeyle çikolata ve meyve suyu dâhil 100’den fazla gıda ürününe uygulanan tarifelerin kaldırılması planlanıyor. Yıl içinde daha önce gerçekleştirilen tarife askıya alma uygulamalarıyla birlikte, bu adımın hanelere yılda 21 sterline kadar tasarruf sağlaması öngörülüyor.
Ücretlerde de artışa gidilecek. Ulusal Yaşam Ücreti yüzde 3,9 artırılarak saat başına 13,21 sterline çıkarılacak. 18-20 yaş grubundaki çalışanlar için asgari ücret 11,27 sterlin, 16-17 yaş grubundakiler ve uygun şartları karşılayan çıraklar için ise 8,31 sterlin olacak.
Hükümet ayrıca, parlamentodaki mevcut dönem sona ermeden İskoçya’da düşük gelirli 93 bin emeklinin gelir vergisini azaltmayı veya tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor. Düzenlemenin, küçük miktarlardaki vergi ödemeleri nedeniyle oluşan idari yükü azaltması amaçlanıyor.
Glasgow ve Edinburgh’a Yatırım Desteği
Bütçe, İskoçya’nın teknoloji, temiz enerji, etkinlik ve savunma sektörlerine yönelik yatırımları da içeriyor.
18 milyon sterlin: Edinburgh Üniversitesi öncülüğünde ileri çip tasarımı alanında bir akademi kurulması için kaynak ayrılacak.
6 milyon sterlin: Gerekli iş planının onaylanması şartıyla Glasgow’daki Scottish Event Campus’un genişletilmesi hedefleniyor.
20 milyon sterlin: İskoçya’nın doğusunda ve batısında iki Savunma Teknik Mükemmeliyet Koleji kurulması planlanıyor.
Enerji Varlık Fonu: İskoçya’da temiz enerji sektöründeki istihdamı uzun vadede destekleyecek yeni bir fon oluşturulacak.
Ayrıca kimya, plastik, hidrojen, otomotiv ve yiyecek-içecek sektörlerindeki işletmeleri desteklemek amacıyla 350 ürün için gümrük vergisi muafiyetlerinin uzatılması öngörülüyor.
Savunma Harcamalarına 15 Milyar Sterlinlik Kaynak
İngiltere hükümeti, 15 milyar sterlinlik Savunma Yatırım Planı’nın tamamını finanse edeceğini açıkladı. Daha önce finansmanı karşılanmamış 4,7 milyar sterlin de bu kapsamda güvence altına alınacak.
Savunma harcamalarının İskoçya’daki 12 bin 200 sanayi istihdamını desteklediği ve bu sayının 2025’e göre yüzde 7 arttığı belirtildi.
İskoçya Bakanı Douglas Alexander, bütçenin hanelerin yaşam maliyetlerini hafifletmeyi, işletmeleri desteklemeyi ve ülkenin ekonomik büyümesine katkıda bulunmayı amaçladığını ifade etti.
İskoç Hükümetine Toplam Ek Kaynak Artıyor
Açıklamaya göre İskoç hükümeti, 2025 bütçesi ve 2026 ilkbahar tahminleri kapsamında sağlanan 1,7 milyar sterlinlik ilave kaynağa ek olarak 600 milyon sterlin daha alacak.
2025 Harcama Değerlendirmesi kapsamında İskoç hükümetine 2026-2027 ile 2028-2029 mali yılları arasında yıllık ortalama 50,9 milyar sterlin kaynak tahsis edilmişti.
İngiltere hükümeti, kişi başına düşen karşılaştırılabilir kamu harcamalarında İskoçya’nın, Birleşik Krallık’ın geri kalanına kıyasla en az yüzde 20 daha fazla kaynağa sahip olduğunu belirtti. Bu farkın, İskoçya’da kamu hizmetlerinin sunulmasının daha yüksek maliyetli olmasıyla ilişkili olduğu ifade edildi.
