Borsa İstanbul’dan OTR Hamlesi: Emir/İşlem Oranı 5:1’den 3:1’e Düşürüldü
Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler sonrası ekonomi yönetimi koordineli adımlar attı; algoritmik işlemlere sınırlama getirildi.
Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran hattında tırmanan gerilimin küresel piyasalarda sert dalgalanma riskini artırması üzerine Türkiye’de finans otoriteleri art arda önlemler aldı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) gece saatlerinde TL likiditesini sıkılaştırıcı ve vadeli döviz satımına yönelik adımlarının ardından Borsa İstanbul Yönetim Kurulu da Pay Piyasası’nda Emir/İşlem Oranı (OTR) düzenlemesine gitti.
Açılış Öncesi Kritik Karar
1 Mart 2026 Pazar gecesi aracı kurumlara gönderilen resmi duyuruda, Pay Piyasası’nda uygulanan Emir/İşlem Oranı’nın ikinci bir açıklamaya kadar 5:1’den 3:1’e düşürüldüğü bildirildi.
Genel Müdür Korkmaz Ergun imzasıyla iletilen kararın, piyasalar açılmadan saatler önce yürürlüğe alındığı belirtildi.
Karar, savaş kaynaklı panik havasının hisse senedi piyasasında kontrolsüz fiyat hareketlerine dönüşmesini engellemeyi amaçlıyor.
Emir/İşlem Oranı (OTR) Nedir?
Emir/İşlem Oranı (OTR), piyasaya girilen toplam emir sayısı ile gerçekleşen işlem sayısı arasındaki oranı ifade ediyor.
Daha önce 5:1 olan uygulama kapsamında, bir kurum gerçekleştirdiği her 1 işlem için en fazla 5 emir (giriş, değişiklik veya iptal) gönderebiliyordu.
Yeni düzenlemeyle bu sınır 3:1’e çekildi. Buna göre artık her 1 gerçekleşen işlem karşılığında en fazla 3 emir iletilebilecek.
Bu değişiklik, özellikle yüksek frekanslı işlem yapan algoritmik sistemlerin — kamuoyunda “robot işlemler” olarak anılan yapının — piyasada yoğun emir trafiği oluşturarak fiyat oynaklığını artırmasının önüne geçmeyi hedefliyor.
Belirlenen sınırın aşılması durumunda ilgili kurumlara ek maliyet ve yaptırımlar uygulanabilecek.
Panik Satışlarına Karşı Önlem
Savaş haberlerinin gölgesinde açılacak haftada en büyük risklerden biri, derinliği düşük hisselerde zincirleme satışların tetiklenmesi olarak değerlendiriliyor.
Algoritmik işlemler, yüksek miktarda emir girip kısa sürede iptal ederek piyasada suni yoğunluk oluşturabiliyor. Bu durum, piyasa jargonunda “şelale düşüşü” olarak adlandırılan sert ve kontrolsüz değer kayıplarına yol açabiliyor.
OTR oranının düşürülmesiyle birlikte fiyat oluşumunun daha dengeli ve gerçek alım-satım ilişkisi üzerinden şekillenmesi amaçlanıyor.
TCMB ve Borsa İstanbul Koordinasyonu
TCMB’nin likidite sıkılaştırıcı adımları kur ve faiz tarafındaki oynaklığı sınırlamaya odaklanırken, Borsa İstanbul’un OTR düzenlemesi hisse piyasasındaki aşırı dalgalanmaları kontrol altına almayı hedefliyor.
Bu eşgüdümlü adımlar, piyasalara “önlem alındı” mesajı verilmesi açısından önem taşıyor. Özellikle bireysel yatırımcılar açısından algoritmik işlemlerin ani fiyat hareketleri yaratma kapasitesinin sınırlandırılması güven unsuru olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, 5:1’den 3:1’e düşürülen OTR kararının geçici bir tedbir niteliğinde olduğunu ve piyasa koşullarına göre yeniden değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Küresel jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde atılan bu adımların, Türkiye finans piyasalarında oynaklığı sınırlamaya yönelik savunma hattı oluşturması bekleniyor.
