Araştırmacı-Yazar ve MEB İLKSAN Genel Müdürü Mintez Şimşek, küresel jeopolitik gerilimlerin tetiklediği enerji krizini ve Almanya'nın nükleer enerjiden vazgeçerek düştüğü stratejik hatayı mercek altına aldı.
Avrupa Birliği, Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan ve enerji arz güvenliğini tehdit eden süreçte, Rusya'ya olan yüksek bağımlılığını azaltmak için LNG kaynaklarına yönelmişti. Ancak bu geçiş, beraberinde yüksek lojistik maliyetleri ve enflasyonist baskıları getirdi. 2026 yılının başında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hamleleriyle patlak veren yeni savaş, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine kapanmasına neden oldu. Bu durum, dünya petrol ticaretinin önemli bir damarının kesilmesiyle sonuçlanırken, Brent petrol fiyatlarının 126 dolar seviyelerini aşarak tarihi bir rekor kırmasına yol açtı.
Enerji krizini yönetmek için REPowerEU ve sonrasında AccelerateEU gibi stratejik eylem planlarını devreye alan AB, yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdı ve elektrikli araç teşvikleriyle fosil yakıt tüketimini minimize etmeyi hedefledi. Buna rağmen, Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerin Rus enerjisine bağımlılığı sürerken, genel tabloda stagflasyon riski giderek belirginleşti.
Almanya nükleer enerjiden vazgeçmenin bedelini nasıl ödüyor?
Almanya, stratejik bir karar alarak 2023 yılında nükleer santrallerini tamamen devre dışı bırakmıştı. Bugün ise bu kararın bir hata olduğu bizzat hükümet kanadından dile getiriliyor. Nükleer kapasitesini koruyan Fransa gibi komşu ülkeler enerji krizini daha hafif atlatırken, Almanya artan elektrik talebini karşılamak için dışarıdan, hem de yüksek maliyetlerle enerji satın almak zorunda kaldı.
Bölgesel krizlerin derinleştirdiği bu tabloda, Alman sanayisinin rekabet gücü artan elektrik maliyetleri nedeniyle darbe alıyor. Başbakan Friedrich Merz'in nükleer politikayı "ciddi bir hata" olarak tanımlamasına rağmen, koalisyon içindeki fikir ayrılıkları somut bir adım atılmasını engelliyor. Ancak yapay zeka merkezlerinin ve sanayinin sürdürülebilir, ucuz enerji ihtiyacı, Almanya'nın nükleer enerjiye dönüşü yeniden gündemine alabileceğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı krizi küresel piyasaları nasıl etkiledi?
Küresel enerji ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık, sadece AB'yi değil, tüm dünyayı sarsan bir arz şokunu tetikledi. Katar başta olmak üzere körfez ülkelerinden gelen LNG ve petrol sevkiyatının durması, enerji fiyatlarında 1979 krizini aratmayan bir yükseliş trendi başlattı. AB'nin bu jeopolitik risklere karşı direncini artırmak için kurguladığı AccelerateEU planı, her ne kadar yeşil enerji dönüşümünü hızlandırmayı hedeflese de, fosil yakıtlardan tamamen kopuşun kısa vadede yarattığı sancılar bölge ekonomisini zorlamaya devam ediyor.
